Devlet Memurları Hangi Ek İşleri Yapabilir?

Devlet Memurları Hangi Ek İşleri Yapabilir?
9 dk
Son güncellenme: 25/09/2021
Tüm Başlıklar

Devlet memurları aldıkları maaşların düşüklüğünden yakınırken hangi ek işleri yapıp yapamayacakları konusunda ciddi ikilemler yaşıyor. Sadece devlet memurları için de değil, ay sonunu getirmek toplumun geneli için büyük bir problem olmaya devam ederken devlet memurlarının ek iş yapmaları durumunda karşılaşmaları muhtemel yaptırımlar, durumlarını bir kat daha zorlaştırıyor. Kademe durdurulmasına ya da yapılan ek işin değerlendirilmesi ile görevden uzaklaştırılmaya dek uzanan yaptırımlar devlet memurlarının yaşadıkları tedirginliği arttırıyor. Devlet memuru hangi ek işleri yapabilir

Ülkemizde 4 milyon civarı memur ve memur olmak isteyen en az bir o kadar kişi bulunuyor. Devlet güvencesinde maaş almak ve özel sektörün kırılganlığından uzak durmak isteyenler devlet memuru olma hayallerini sürdürüyor. Memur olana kadar çekilen zorluklar ise, memur olduktan sonra boyut değiştirip farklı bir seviyede devam ediyor.

657 Sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi olarak görev yapan memurların görev süreleri boyunca ve memurluk sıfatları devam ettiği sürece ticari faaliyetlerde bulunup kazanç getirici ek işler yapmaları katı bir biçimde yasaklanıyor. Fakat bazı ek işler ilgili kanuna ters düşmediği takdirde yasal olarak gerçekleştirilebiliyor.

657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu 28. Maddesi

657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu 4. Bölüm kapsamında memurlar için yasak olarak belirlenen toplu eylem yapma yasağı, grev yasağı, menfaat sağlama yasağı, gizli bilgileri açıklama yasağı, ticaret ve diğer kazanç getirici faaliyetlerde bulunma yasağı gibi eylemler hakkında detaylar 4. Bölümde yer alıyor.

“Memurlar ek iş yapabilir mi? ve “Devlet memuru hangi ek işleri yapabilir?” gibi soruların yanıtlarının bulunması adına 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunun 28. Maddesinin anlaşılması gerekiyor. Her ne kadar devlet memurlarının kısıtlamaları özel kanunlarla ortadan kaldırılabilse de genel bir fikir vermesi açısından sizlerle 657 sayılı kanunun 28. Maddesinin ayrıntılarını paylaşmak istiyoruz.

28. maddede devlet memurlarının;

  • Türk Ticaret Kanunu doğrultusunda tacir veya esnaf sınıfına dahil olacakları hiçbir faaliyette bulunamayacakları,
  • Ticaret ve sanayi müesseselerinde görev alamayacakları,
  • Ticari mümessil, ticari vekil veya kollektif şirketlerde ortak olamayacakları,
  • Komandit şirketlerde komandite ortak olamayacakları,
  • Mesleki faaliyet veya serbest meslek faaliyeti gerçekleştirmek üzere büro, muayenehane vb. yer açılışları yapamayacakları,

Gerçek kişilerin, özel hukuk tüzel kişilerinin ve kamu kurum niteliği taşıyan meslek kuruluşlarının iş yerlerinde; ek olarak yükseköğretim kurumlarında çalışamayacakları net bir şekilde belirtilmiştir.

İstisna: Özel kanunlar vasıtasıyla belirlenen görevler, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile kurulan yardım sandıklarında yönetim, denetim ve disiplin kurulları üyelikleri ve memurların üye oldukları kamu niteliğindeki meslek kuruluşlarındaki görevler yasakların dışındadır. (Maddenin tam metni 657 sayılı Devlet Memurları Kanununda bulunmaktadır.)

Memurların gelir getirici ek işler yapıp yapamayacakları hakkındaki soru işaretlerinin kaynağında da kanundaki istisnai şartlar bulunur. Özel kanunlara atıf yapıldığı için ek iş yapmayı düşünen memurların soruları Devlet Personel Başkanlığı tarafından yanıtlanıyor. Her ne kadar ticari kazanç sağlayacak ek işler devlet memurları tarafından yapılamayacak olsa da bazı istisnaların da var olduğu biliniyor. Az sonra ayrıntılarını vereceğimiz tüm soru ve yanıtların detaylarına Devlet Personel Başkanlığı resmi internet sitesinden erişebilirsiniz.

Memur Statüsünde Görev Yapan Eğitmen Özel Öğretim Kurumlarında Görev Alabilir mi?

Özel Öğretim Kurumları Kanunu doğrultusunda resmi okullarda görevli memur statüsündeki öğretmenler asli görevlerini aksatmadıkları, çalıştıkları kurumlardan izin aldıkları ve aylık karşılığı okutmakla yükümlü oldukları haftalık ders saatini doldurdukları takdirde; aylık okutmak zorunda oldukları haftalık ders saatinin yarısı kadar ücretli ders verebilirler. Bir öğretmenin toplam ders sayısı haftalık olarak 30 saati geçemez.

Öğretmenlik, usta öğreticilik ve uzman öğreticilik yapma niteliklerini taşıyan devlet memurları bağlı oldukları kurumlardan izin almak kaydıyla haftada maksimum 10 saat özel ders vererek ücret elde edebilirler.

Bu açıklamalardaki özel öğretim kurumları arasında dershaneler, sürücü kursları, etüt merkezleri, hizmet içi eğitim merkezleri, rehabilitasyon merkezleri, özel eğitim birimleri, okul öncesi eğitim kuruluşları, ilköğretim ve ortaöğretim okulları, uzaktan eğitim veren kuruluşlar vb. yer alır.

Önerilen İçerik: Evde Özel Ders Vermek – Evden Yapılacak İşler

Memurlar AMWAY Ürünlerini Pazarlayabilir mi?

657 sayılı kanun ile ilgili istisnaların varlığı Devlet Personel Başkanlığına iletilen soruları da kişiselleştirilebiliyor. DPB sitesinde yayımlanan bildiriye göre memurların bir şirkete bağlı olarak onun ürünlerini ya da hizmetlerini doğrudan satış konseptiyle satmaları ve serbest girişimcilik faaliyetlerinde bulunmaları yasaklanmıştır. Yapılan açıklamada AMWAY şirketinin çalışma modelinin incelendiği ve bu şartlar altında memurların bu şirkette görev yapamayacağı net bir şekilde ifade edilmiştir.

Memurları bu başlıkla ilgilendiren bir diğer unsur da memurların bakmakla yükümlü oldukları ve bakmakla yükümlü oldukları için aile yardımı ödeneği aldıkları çocuklarının AMWAY şirketinde çalışmaları ile ilgilidir. Yapılan açıklamaya göre aile yardım ödeneği verilen memur çocuğunun Amway şirketinde çalışması hallinde yardım ödeneğinin kesileceği, haksız kazanç elde edilmemesi için bu durumun 15 gün içerisinde memurların bağlı bulundukları kuruma bildirilmesi gerektiği yönündedir.

Memur Olan Diyetisyenler Mesai Dışında Mesleklerini Yapabilirler mi?

Devlet Personel Başkanlığı tarafından bu soruya istinaden yapılan açıklamada 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San’atlarının icrasına dair kanunda yalnızca doktorların, diş hekimlerinin ve tıpta uzmanlık mevzuatına göre uzman olarak nitelendirilen kişilerin mesleklerini icrasının düzenlendiği gerekçesinden yola çıkılarak kamu kurum ve kuruluşlarında diyetisyen unvanı ile görev yapan kişilerle ilgili özel bir düzenleme yapılmadığı belirtilmiştir. Karar sonucunda memur sıfatıyla diyetisyenlik yapan personel için mesai saatleri dışında mesleğini serbest olarak yapması mümkün bulunmamıştır.

Devlet Memuru Ücret Karşılığında Heykel Yapabilir mi?

Yine DPB tarafından gelen bir soruya istinaden verilen yanıtı ele alacağız. Memur sıfatını taşıyan personelin mesai saatleri dışında silikon heykel yapıp yapamayacağına dair bilgilendirme talebi ticari kazanç sağlandığı takdirde bu ek işin yasak kapsamına girdiği yönünde yanıtlanmıştır. Heykel yapımı faaliyetlerine mesai saatleri dışında, ticari kazanç sağlanmadığı takdirde, heykelin yapılacağı iş yeri ile bağlılık oluşturulmazsa izin verilebiliyor. Ancak işin içine ticari kazanç girdiğinde memur olarak görev yapanlar bu faaliyeti de gerçekleştiremiyor.

Devlet Memurları Figüranlık Yapabilir mi?

Devlet memurları müzik, televizyon ve sinema projelerinde görev yapabiliyor. Ancak bu işleri gerçekleştirebilmeleri için belirli şartlara uyum sağlamaları gerekiyor. Örneğin bir devlet memuru mesai saatleri dışında görev aldığı projelerde görevini küçük düşürücü hiçbir eylem gerçekleştiremiyor. Aynı şekilde görev aldığı projelerin temsilcileriyle sosyal güvenlik ilişkisi de kuramıyor. 5846 kanunda belirtilen kazançlara ek olarak hiçbir mali kazanç da sağlanmadığı takdirde devlet memurları oyunculuk faaliyetleri gerçekleştirebiliyor.

Devlet Memurları Araç Kiralayabilir mi?

Memurlar da dahil olmak üzere Türk Ticaret Kanunu tüm T.C. vatandaşlarına kendilerine ait olan bir gayrimenkulü ya da aracı kiralama hakkı tanımaktadır. Memurlar da diğer tüm vatandaşlar gibi kendi araçlarını farklı bir araç kiralama şirketine kiralama hakkına sahiplerdir. Kendi üstlerine kayıtlı olan araçları kiralamaları ticari gelir elde etme esasıyla ilişkilendirilemediği için memurlar araçlarını kiraladıklarında 657 sayılı kanuna aykırı davranmış sayılmazlar.

Devlet Memurları Ticari Taksi Plakası Kiralayabilir mi?

Devlet memurlarının ticari taksi plakası sahibi olması net bir şekilde yasaklanmıştır. Ticari taksiler üzerinden ek gelir elde eden memurlara yaptırım uygulanır. Devlet Personel Başkanlığı tarafından yapılan açıklamada; devlet memurlarının ticari taksi plakasından kira veya benzeri ad altında herhangi bir gelir elde etmesinin de ticari taksi işletmeciliği yapmasının da uygun bulunmadığı belirtilmiştir.

Devlet Memuru Avukatlar Aileleri için Ücretsiz Avukatlık Hizmeti Verebilir mi?

Devlet memuru sıfatı taşıyan avukatların birinci derece akrabaları için avukatlık görevlerini ücretsiz olarak icra edip edemeyecekleri ile ilgili temel yasak 657 sayılı kanuna değil Avukatlık Kanununa dayanıyor. Avukatlık kanununda aylık karşılığı görev yapan ve memur sıfatını taşıyan kamu avukatlarının söz konusu kendi aileleri dahi olsa avukatlık yapamayacaklarını belirtiliyor.

Devlet Memurları Müzik Albümü Çıkarabilir mi?

Devlet memuru olarak görev yapan bir müzik öğretmeninin Türk Sanat Müziği albümü çıkarıp çıkaramayacağı ile ilgili istenen görüşe Devlet Personel Başkanlığı tarafından verilen yanıt şu şekilde özetlenebilir:

Devlet memuru olarak görev yapan personeller müzik ve televizyon projelerinde yer alabilirler. Eğer ek olarak yaptıkları işi mesai saatleri dışında yapıyorlarsa, işleri için herhangi bir iş veren ile sözleşme imzalamıyorlarsa, telif hakkı dışında ticari bir kazanç elde etmiyorlarsa, sigorta bağı kurmuyorlarsa ve memur oldukları için uymaları gereken kurallara aykırı davranmıyorlarsa müzik albümü çıkarabilirler.

Devlet Memurları Aylıksız İzin Sürecinde Özel Bir Şirkette Çalışabilirler mi?

Devlet memurlarının aylık almadan izine çıktıkları süre boyunca ek gelir elde etme amacıyla özel bir şirkette sigortalı olarak çalışmaları ve bu yolla gelir elde etmeleri net bir şekilde yasaklanmıştır. Bu kararın dayanağı aylıksız izin sürecinde dahi olunsa kişilerin devlet memuru sıfatı taşımaya devam etmeleri; memurluk sorumluluklarının, hak ve yükümlülüklerinin sürmesi olarak gösterilmiştir.

Devlet Memurları Şirket Ortağı Olabilirler mi?

Birçok kişiyi şaşırtan bir kararla karşınızdayız. Devlet Personel Başkanlığından bir devlet memurunun şirket ortağı olup olamayacağı yönünde istenen görüşe karşılık verilen yanıt; devlet memuru olarak çalışan kişinin anonim veya limited şirketine ortak olmasının yasal bir sakıncası bulunmadığı yönündedir. Ancak bu konuda da bir istisna vardır. Memurun şirket ortağı olabilmesi için anonim ya da limited şirket esas sözleşmesinde şirketi yönetecek veya temsil edecek kişiler arasında gösterilmemesi gerekir. Ek olarak şirketin yönetiminin denetlenmesinden de 657 sayılı kanuna tabi memurlar sorumlu olmaz.

Devlet Memurları Köşe Yazarı Olabilir mi?

DPB tarafından yapılan açıklamaya göre devlet memurları bir gazetede hizmet akdine bağlı olarak köşe yazarlığı yapamazlar. Ancak görev ve sorumluluklarına bağlı kaldıkları takdirde 5845 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında değerlendirilen eserleri çıkabilirler. Her ne kadar eser çıkarmaları serbest bırakılsa da memurların yazdıklarının eser niteliğinde olup olmadığının değerlendirilmesi ve memurların siyasi tarafsızlıklarını koruyup korumadıkları gibi unsurların araştırılması gerektiği belirtilmiştir.

Devlet Memurları Hakemlik Yapabilir mi?

Devlet memurlarının spor müsabakalarında hakemlik yapıp yapamayacaklarının yanıtı Devlet Personel Başkanlığı tarafından verilmiştir. Her ne kadar memurlar ticari kazanç elde edecek ek işler yapamasalar da 657 Sayılı Kanunun 146. Maddesinde bir istisna bulunmaktadır. Gençlik ve Spor hizmetleri uygulamasında fiili olarak görevlendirildikleri takdirde kamu hizmeti yürüten memurların spor hizmetlerinde görevlendirilebilecekleri, çalıştıkları kamu kurumunun en üst amiri izin verdiği takdirde memurların bu hizmet karşılığı ücret alabilecekleri ifade edilmektedir.

Devlet Memurları Reklamda Oynayabilir mi?

Devlet memurları reklamlarda oynayabilir. Ancak devlet memurlarının reklamlarda oynadıktan sonra disiplin cezası almamaları için bu ek işi mesai saatleri dışında yapmaları, bu işten telif ücreti hariç ticari kazanç elde etmemeleri, reklamda oynadıkları için iş veren ile akit yapmamaları, sigortalılık yaptırmamaları ve memurluğun yükümlülüklerine uymaları şartları aranır.

Devlet Memurları Hisse Senedi Alıp Satabilir mi?

Devlet memurlarının yatırım amacıyla halka arz edilen şirketlerin hisse senetlerini alıp satmaları konusunda herhangi bir yasak bulunmamaktadır. Devlet memurları da fiili ehliyete sahip olan tüm T.C. vatandaşları gibi borsa piyasalarında hisse senedi alabilirler.

Devlet Memurları Gayrimenkul Geliri Elde Edebilir mi?

Devlet memurları sahip oldukları gayrimenkuller ya da araçlar üzerinden kiralama yapmak kaydıyla gelir elde edebilirler. Ticari kazanç yasağına girmeyen bu yöntem devlet memurlarının ek gelir elde edebilecekleri yollar arasında yer alır.

  • Devlet Memurlarına Kesin Yasaklar
  • Devlet memurları tacir veya esnaf olarak nitelendirilecekleri hiçbir faaliyette bulunamazlar. Devlet memurları ticari vekil ya da ticari mümessil olamazlar.
  • Devlet memurları kolektif şirketlerde ya da komandit şirketlerde komandite ortaklık ilişkisine taraf olamazlar.
  • Devlet memurları serbest meslek ya da kendi mesleklerinin icrası için ofis ve büro benzeri işletme vasfı taşıyan yerler açamazlar.
  • Devlet memurları sanayi ve ticari kuruluşlarda görev yapamazlar.
  • Devlet memurları ücretsiz izin aldıkları zamanlarda memurluk sıfatını taşıdıkları için özel bir şirkette sigortalı olarak çalışamazlar.

Memurlar Hangi Faaliyetleri Yapabilir?

Devlet memurlarının yapabilecekleri faaliyetleri şu şekilde sıralayabiliriz:

  • Devlet memurları görev yaptıkları kurumların iştiraklerinde kurumlarını temsil etmek üzere görevlendirilirlerse görevlerini icra edebilirler.
  • Devlet memurları mesai saatleri dışında görev yaptıkları kamu kurumlarının izni olmak kaydıyla gönüllü çalışmalara katılabilirler.
  • Devlet memurları anonim ve limited şirketlerde ortak olabilirler. Ancak yönetim kurullarında yer alamazlar.
  • Devlet memurları kanununda belirtilen spor müsabakalarında gerekli izinler alındıktan sonra hakemlik yapabilirler.
  • Devlet memurları borsa piyasalarında işlem yapabilirler.
  • Devlet memurları araçlarını ya da gayrimenkullerini kiralayabilirler; kiralama sonucunda ek gelir elde edebilirler.

Sonuç olarak herkes gibi devlet memurlarının da ek gelir ihtiyacı olabilir. Yine de devlet memuru unvanını taşıyan tüm personellerin çok dikkatli davranması gerekir. Kişi mesai saatleri içerisinde ya da mesai saatleri dışında özel bir istisna söz konusu değilse kesinlikle ek gelir elde edecek bir eylemde bulunamaz. Aynı şekilde ticari kazanç sağlamasına yol açacak işlerde de görev yapamaz. Yazımızda bahsettiğimiz ve devlet memurlarının yapabileceklerini belirttiğimiz faaliyetler sırasında da genel kurallara uyum sağlandığından emin olunması gerekir. Örneğin bir devlet memuru müzik albümü yapabilecek olsa da genel hal ve hareketlerin memurluk sıfatıyla ters düşmemesine özen göstermelidir. Yasal olarak izni bulunan işleri yaparken gerekli izinlerin alınması, sigortalılık bağı kurulmaması ve iş veren ile akit yapılmaması gibi unsurlar da memurlar için önemlidir.

NOT: Yazımızdaki bilgiler Devlet Personel Başkanlığından istenen görüşler neticesinde güncellenebilir. Bu nedenle hiçbir bilgi mutlak doğru kabul edilmemelidir. Ek iş yapmak isteyen memurlar 657 sayılı kanunu incelemeli, kanun maddelerini öğrenmeli ve Devlet Personel Başkanlığına iletilen görüşlere verilen yanıtların detaylı açıklamalarını okumalıdır.

Bu içeriği oylayın
0.00, 0 Oy
x
Site deneyiminizi iyileştirmek için yasal düzenlemelere uygun çerezler (cookies) kullanıyoruz. Detaylı bilgiye Gizlilik ve Çerez Politikası sayfamızdan erişebilirsiniz.