Genç Mühendisler Kentsel Dönüşümle Kazanacak

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın ortalama 10 daireli bir binada daire başına
200 TL’lik hasar tespit fiyatı belirlemesi, 6.5 milyon adet binanın elden
geçirileceği düşünüldüğünde 13 milyar TL’lik bir ‘riskli yapı inceleme’ pazarı
yarattı. Bunun için 3 yıl proje hazırlayan, 5 yıl deneyimli mühendisleri
lisanslandırması ise ‘yeterli’ görülmüyor. Mühendislerin 5 yıl proje ve bina
güçlendirme deneyiminin olması gerektiği belirtiliyor. Çevre ve Şehircilik
Bakanlığı tarafından ortalama 1000 metrekare kullanım alanı olan 10 daireli bir
binada daire başına 200 TL’lik hasar tespit fiyatı belirlenmesi, 6.5 milyon adet
binanın elden geçirileceği düşünüldüğünde 13 milyar TL’Lik bir ‘riskli yapı
inceleme’ pazarının olduğunu ortaya koydu.


Bakanlığın hazırladığı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında
Kanun’un Uygulama Yönetmeliği’ne göre ise, dönüştürülecek olan ‘riskli yapılar’,
idarece veya müracaatları üzerine lisanslandırılacak üniversiteler, inşaat,
jeoloji ve jeofizik mühendisleri odaları, Yapı Denetimi Hakkında Kanun uyarınca
faaliyet gösteren yapı denetimi kuruluşları ile lisanslandırılacak kurum,
kuruluş ve şirketlerce tespit edilecek. Lisanslandırılacak kuruluş ve
şirketlerde, tespit raporunu hazırlayacak mühendislerin, ilgili meslek odalarına
üyeliklerinin devam etmesi, mesleklerinde fiilen en az 5 yıl çalışması şartı
aranacak. Bu sürenin en az 3 yılının, inşaat mühendisleri için proje
hazırlanması veya incelenmesi; jeoloji ve jeofizik mühendisleri için ise
jeolojik-jeoteknik etüdlerde fiilen görev yapması şeklinde olması gerekecek.


Ancak bu tablo, sektör yetkililerince 6.5 milyon binanın dayanıklılığını
tespit etmek için yeterli görülmüyor. 1987’den beri İTÜ işbirliğiyle bina
güçlendirme çalışmaları yapan, Gölcük, Afyon, Bingöl depremleri de aralarında
olmak üzere bugüne kadar 1000’in üzerinde binayı onaran Art-Yol Mühendislik’in
Yönetim Kurulu Başkanı Sinan Türkkan, Türkiye’de 70 bin inşaat mühendisi, binin
üzerinde mühendislik şirketi olduğunu ancak hasar tespitini en doğru biçimde
yapacak yetişmiş firma sayısının yeterli olmadığını söyledi. Türkkan, “Bakanlık,
3 yılık proje, 5 yıllık mühendislik deneyimi olan; 2 inşaat mühendisi, 1 jeoloji
veya jeofizik mühendisi istihdam eden mühendislik şirketlerini görevlendiriyor.
Ancak şirketlerin en az 5 yıllık proje, 7-8 yıllık mühendislik deneyimi ile
mutlaka bina güçlendirme geçmişinin olması gerekiyor” diye konuştu.


Hasar 1 haftada belirleniyor
Deprem dayanıklılık tespiti,
‘zemin etüdü’ yapılarak başlanıyor. Betondan numune alınıyor, röntgen
cihazlarıyla kolonlar içindeki demir inceleniyor. Hasar ve çatlaklar önemine
göre ayrılarak tüm veriler 3 boyutlu bir analize tabi tutuluyor.


Risk tespit raporuna 15 gün içinde itiraz
edilebiliyor

Yönetmeliğe göre riskli yapı tespitine ilişkin
raporların bir örneği, tespiti yapan lisanslandırılmış üniversite, meslek odası,
kurum ve şirketçe tespite konu yapının bulunduğu ildeki çevre ve şehircilik
müdürlüğüne gönderilecek. Müdürlük, bu yapıları, tapu müdürlüğüne ve Bakanlığa
bildirecek. Riskli yapı tespitine karşı malikler veya kanuni temsilcilerince 15
gün içinde, yapının bulunduğu yerdeki müdürlüğe dilekçeyle itiraz edilebilecek.
İtirazları değerlendirmek üzere teknik heyet oluşturulacak. Teknik heyet,
üniversitelerden bildirilen 4 üyeyle en az 2’si inşaat mühendisi olmak üzere,
Bakanlık teşkilatında görev yapan 3 üyeyle 7 üyeli teşkil edilecek.


40 bin liradan başlayan belediye harçları cep
yakacak

Vatandaşlar için asıl maliyet kalemi, hasar tespit sonrası
binaların yıkılıp yeniden inşa edilmesi ile ilgili olarak belediyeye yapılacak
müracaatlarda talep edilen ‘harçlar’da gizli. Sinan Türkkan, belediyenin binanın
yeniden inşa edilmesi ile ilgili olarak yeni imar durumu alınması ve hafriyat
harcı, ruhsat harcı ve otopark harcı olmak üzere 3 farklı harç talep ettiğini
söyledi. Bu harçların ortalama 10 daireli bir binada toplam 40 ile 80 bin lira
arasında değiştiğini söyleyen Türkkan, şöyle devam etti: “Sadece otopark harcı
15-50 bin lirayı buluyor. Hasar tespiti sonrasında ‘yıkıp yeniden yap’
denildiğinde imar artışı olan yerler ve müteahhitin ilgi gösterdiği bölgelerde
bu harçları müteaahitler karşılıyor. Ancak vatandaşlar, kendi imkanı ile yıkıp
yapmak zorunda kalırlarsa hem belediyeye belirtilen harçları ödemek hem de
inşaat firmasına taahhüt ücretini ödemek zorunda. Eğer mimari, elektrik, mekanik
projede değişiklik yapılmıyorsa harç istenmemeli. Deprem zamanında yapılan
konutlarda olduğu gibi tüm harçlardan muaf tutulmalıdır.”


Yan parselde tarihi eser varsa ne olacak
Art-Yol
Mühendislik Başkanı Sinan Türkkan’a göre, belediyeler riskli bina tespitini
zorunlu tutuyor ancak bazı alt yönetmeliklerin hâlâ belirlenmiş olmaması sıkıntı
yaratıyor. Türkkan, “Örneğin hasarlı binanın yan parselinde tarihi eser varsa,
bu bina ile ilgili işlem yapmak için Anıtlar Kurulu’ndan 2 yılda gelecek izni
beklemek zorundasınız. Bununla ilgili netlik henüz yok” diyor. Gazete Vatan

Sponsor

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here