Girişimcilere yatırım almak için altın tavsiyeler

Stratejik İletişim ve Kariyer Danışmanı Duygu Eren Hummingbird Ventures
İstanbul ofisi sorumlusu Fırat İleri ile yatırım çekmenin püf noktalarını
konuştu.

Firmaların kurulması, ayakta kalması ve sürekliliği için, işe
başlarken doğru finansmana sahip olması ve sonrasında da nakit akışını iyi
yönetmesi gerekir. Bu çoğu zaman uygun şekilde yapılamadığı için, Türkiye’de 2-5
yılın sonunda girişimlerin %20-40ı ayakta kalabiliyor. Finansman, girişimlerin
can damarı. Çok başarılı fikirlere sahip olup, doğru yatırımcıyı bulamadığı için
hayallerini hayata geçirememiş birçok girişimci var. Melek yatırımcılar, venture
capitaller (risk sermayecileri) girişimcilere kucak açıyor. Sürekli olarak
duyduğumuz bu kavramları bugün birazdan okuyacağınız Hummingbird Ventures’in
İstanbul ofisinden sorumlu Fırat İleri’den öğrenmek istedik. Hangi girişimlere,
ne şartlarla, nasıl yatırımlar yapmışlar. Sözü kendisine bırakalım:


Çalıştığınız firmayı tanıyabilir miyiz ve göreviniz
nedir?
Hummingbird Ventures, 2000 yılından beri faaliyet gösteren,
Avrupa merkezli bir yatırım şirketidir. Su anda Belçika’da Antwerp, İngiltere’de
Londra ve İstanbul’da ofislerimiz var. Ben, şirketin Türkiye ve Orta Doğu
faaliyetleriyle ilgileniyorum. Yatırım yapmış olduğumuz şirketlerle sürekli
görüşüyorum. Ayrıca Türkiye’de yeni yatırım fırsatları bulmaya
odaklanıyorum.


Şu ana kadar yaptığınız yatırımlar nelerdir?
2009
yılında, ilk yatırımımızı performans bazlı dijital pazarlama ve medya hizmetleri
sunan Digitouch şirketiyle yaptık. Daha sonra da, su anda dünyanın en büyük oyun
firmalarından biri olan Peak Games’e ve Türkiye’de çiçek ve hediye alanında
lider olan Çiceksepeti’ne yatırımlar yaptık.


Yatırım yaptığınız girişimciler size nasıl
ulaştı?

Girişimciler ile iletişime çok açığız. Bizimle bağlantıya
geçmeleri için bir e-posta göndermeleri yeterli. Onun dışında Türkiye’de
düzenlenen çoğu konferansa gitmekteyiz. Girişimci ve yatırımcılar çok bağlantılı
ve sürekli temas halinde bir grup. Daha önce çalıştığımız girişimciler
vasıtasıyla bizimle kontağa geçen de çok oluyor.


Yatırım yapacağınız girişimlerdeki aradığınız özellikler
nelerdir?

Yatırım seçimleri oldukça detaylı bir süreç.
Kriterlerimizden en önemlisi ekibin özellikleri. Arzulu, hırslı, çalışkan,
dinamik, azimli, vizyonu olan ve sektörü hakkında bilgili ekiplerle çalışmak
istiyoruz. Bunun yanında, kriterlerimiz arasında fikir, iş modeli,
sürdürülebilirlik, ölçeklenebilirlik, pazar büyüklüğü, rekabet
avantajları ve
çıkış potansiyellerini sayabilirim.


Yatırım yapmanız için girişimci size ne
sunmalı?
Girişimcilerden ilk beklentilerimiz iş modeli ve finansal
öngörüleridir. İlk görüşmemizde girişimciler bize bu bilgileri genelde sunum
formatında göstermeyi tercih ediyorlar.


Yapılan yatırım aralığı ne kadar? ve bu süreç nasıl
gelişiyor?
Biz *”seed stage” ve *”early stage” yatırımlara ağırlık
veriyoruz. Bu da, yaptığımız yatırımların genelde 500,000 Euro ile 2 milyon Euro
arasında olduğu anlamına geliyor. Bazı durumlarda daha düşük ve
daha yüksek
yatırımlar yaptığımız da oluyor.


Ne kadar süre için yatırım yapıyorlar?
Yatırımlarımız,
4-6 yıllık bir süreç olarak planlanıyor.


Yatırımın geri dönüşü için beklentileriniz nedir?
Yatırım
geri dönüşü için sabit bir rakam yok tabi ama tohum aşamasında (seed stage)
yaptığımız yatırımlarda, 10 kat civarı, tohum aşamasından daha gelişmiş olan
(early stage) şirketlerde ise 5-10 katlık geri dönüş öngörüyoruz.


Yatırım yaptığınız işler startup mıydı?
Seed stage ve
early stage startuplara yatırım yapıyoruz.


Hangi projeleri genelde destekliyorsunuz? Destek verdiğiniz öncelikli
sektörler var mı?
E-ticaret, mobil, cloud computing (bulut bilişim) ve oyun
en fazla ilgilendiğimiz alanlar.


Girişimcilere tavsiyeleriniz nedir?
1. İyi bir ekip
kurmaya çalışın: Girişimcilikte başarının formülünün başarılı bir ekipte
olduğuna inanıyoruz.

2. Yapın: İnsiyatif alın ve projenizi hayata
geçirin. Başarı, iyi bir fikirden ziyade, bu fikrin hayata geçirilmesinden
geçiyor.

3. Değişken ve hızlı olun: Dünyadaki başarılı olan çoğu startup
geçmişlerine bakarsanız, ilk fikir ve projelerinden çok farklı yerlerde
olduklarını görürsünüz. Müşterilerden, yatırımcılardan ve sektörünüzdeki
uzmanlardan gelen sinyallere göre yol haritası çizin ve bu yol haritasını
değiştirmeye hazırlıklı olun. Fikirlerinizi, iş modellerinizi hızlı test edin,
hızlı öğrenin ve hatalarınızdan ders alın. Dinamik bir ekip olmak başarıya
ulaşmak için çok önemli.

4. Yenilikçi olun: Şirketi hep ileri bir noktaya
taşımaya çalışın. Çağımızda teknoloji çok hızlı ilerliyor ve geride kalan
oyuncuların uzun vadede oyunda kalmaları çok zor.

5. Mükemmelliyetçiliği
bir kenara bırakın: Hızlı test edebilmek, hızlı büyüyebilmek, hatalardan hızlı
öğrenebilmek, ve fazla sayıda eleştiri ve görüş alabilmek için elinizde mükemmel
bir ürün olmasını
beklemeyin. Zamanınızı iyi yönetin.

6. Fikirlerin
değersiz, fikirleri hayata geçirmenin değerli olduğunuunutmayın: Bazı
girişimciler fikir ve projenin en önemli şeyler olduğuna inanır. Bir fikir
hayata geçirilmediği zaman değersizdir. Ayrıca, fikirlerinizi yatırımcılarla
paylaşmaktan çekinmeyin. Yatırımcılar için en önemli şey itibardır.
Fikirlerinizi ve stratejilerinizi başkalarıyla paylaşmazlar. Yol haritasını
oluşturmakta size yarımcı olacak değerli tavsiyelerde bulunurlar.

7.
Büyük fırsatlar kovalayın: Türkiye’de fazla sayıda, küçük fırsatlar peşinde
koşan ekiple karşılaşıyoruz. Bizi yatırım yapmadan önce, kısa bir süre içinde
sektör lideri olup, yüksek cirolara ulaşacaklarına ikna etmeleri
gerekiyor.

8. Kendinize güçlü bir ağ oluşturun (Networking): Sektörünüzde
ne kadar insan tanırsanız o kadar iyi. Çekingen olmayın.

9. Zor zamanlara
hazırlıklı olun: Kötü günlerde yılmayın, ısrarcı olun, daha fazla azimle
çalışın.

10. Başarısız olmaktan korkmayın, azimle denemeye devam edin: Bu
konuda en sevdiğim örneklerden biri, Angry Birds kurucularının hikayesi. Angry
Birds ile başarıyı yakalamadan önce, 50’den fazla
başarısız olmuş oyun
projeleri vardı.


Türkiye ile dünyadaki girişimciler arasında gözlemlediğiniz farklar var
mı?
Avrupa ile karşılaştırınca Türk girişimcilerin daha istekli, heyecanlı ve
hırslı olduklarını düşünüyorum. Fakat, Türkiye’deki bir çok girişimci çok fazla
Türkiye odaklı düşünüyor, ve Türkiye dışında ve dünya çapında başarıyı hedefleri
arasına koymuyor. Ben Türkiye’den sadece Türkiye’de değil, tüm dünyada başarılı
olacak şirketlerinkurulabileceğine inanıyorum.


Türkiye’deki ekonomik sistem içerisinde venture capitallerin (risk
sermayecilerinin) rolü nedir?
Risk sermayecileri, yatırım yaptıkları
girişimlerin pazarda doğru şekilde büyüyebilmeleri,ve değer kazanabilmeleri için
onlara danışmanlık yapar. A.B.D.’de yapılan bir araştırmaya göre, özel
sektördeki işlerin 11%’i risk sermayecileri tarafından desteklenen şirketler
tarafından yaratılıyor. Ayrıca, bu şirketlerin ürettiği cirolar, gayrisafi
yurtiçi hasılanın 21%’ini oluşturuyor. Türkiye ekonomisini ileriye taşımak için,
ekonomiye değer katabilecek girişimleri desteklemek çok önemli.


*Seed stage, bir girişimin ilk aldığı yatırım türüdür. Bu safhada yatırımlar
averaj olarak $1 milyon’un altında olur ve bu yatırımlar yapılmadan önce, daha
fazla fikrin/ürünün potansiyeline ve ekibin ne kadar güçlü olduğuna bakılır.
Yüksek bir ciro beklentisi yoktur.


*Early stage yatırımlarda da girişim hala erken bir safhadadır ama fikrin
potansiyeli ispatlanmıştır, ekip, girişimi o seviyeye getirene kadar iyi bir
performans göstermiştir ve hızlı bir büyüme kaydedilmiştir. Bu girişimlere, daha
hızlı büyümeleri ve sektör lideri olabilmeleri için yatırım yapılır.


*Venture Capital/Risk Sermayesi, yeni, hızlı büyüme ve yüksek karlılık
potansiyeli olan startuplara yapılan yatırımdır. Risk sermayecileri bu
startuplara finansal yatırım yaparak, hissedar ortak olup, startupların pazarda
doğru şekilde büyüyebilmeleri ve değer kazanabilmeleri için danışmanlık da
yapar. Startupların ileriki senelerde halka arz ya da bu şirketlerin satış
durumunda, risk sermayecileri gelir elde eder.


Duygu Eren
Stratejik İletişim ve Kariyer Danışmanı

Sponsor

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here