İşletmeler İçin Para Kazanma Yolu

İşletme Nasıl Para Kazanır

Herkes nasıl para kazanırım diye formül istiyor. Bu işletme yazarları ve guruları milleti senelerdir fena kandırmışlar. Her sene biri çıkar bir laf salatasına güzel bir başlık takar işte formül diye tanıtır. Onun için millet bir formül var da keşif bekliyor sanıyor. Bazı formüller var elbette. Var ama öyle formül değil. Anatomik formül Para Kazanma Yolu. Yani ‘yaşaman için kalbinin atması, onun atması için de …. gerek’ tipi formül. Bu formülleri vereceğim ama önce biraz hafıza tazelemek gerekiyor. Okurlarım, özellikle sadık okurlarım, hatırlayacaklardır konu aşk meşk değilse ‘precising’ tanımı yapılmamış şeyler hakkında yazmam, konuşmam; konuşanı zor dinlerim yazanı güçlükle ve nadiren okurum. Dünyanın en boş işlerinden biri tanımı yapılmamış şeyler üzerinden ahkam kesmektir. Yazar Çetin Altan bir televizyon söyleşisinde “Soyut kavramları tanımlayamayacaksınız yazarlık yapmayacaksınız” demiş ve bunun üstüne kendisine “Aşkı tanımlayabilir misiniz?” diye soran muhabire bu kelimenin sözlük tanımı olan ‘Aşırı sevgi ve bağlılık duygusu’ yerine “Elbette! Beraberken vakti unutmaktır” diye cevap vermişti. Literatürde birçok değişik tanım taksonomisi vardır. Lexical (sözlük) tanımları bir şeye ait bir kelimenin dilde genel kullanımını verirler. Lexical tanımlarla bilimseli bırakınız anlamlı tartışma ve inceleme yapamazsınız. Precising tanımlar ise sözlük tanımlarını belli bir amaç çerçevesinde açan ve bu tanımlardaki belirginsizliği kaldıran tanımlardır. Söz gelimi ‘işletme’ sözcüğünün lexical tanımı ‘Ticari ve yapımsal çalışmaları amaca uygun bir düzeyde verimli bir niteliğe ulaştıran kuruluş’ olarak verilmektedir.

Şimdi oturdum ‘şirketler için para kazanmak ne demektir? Para kazanmanın kaç yöntemi vardır?‘ diye bir yazı yazacağım. Sizlere desem ki “Ticari ve yapımsal çalışmaları amaca en uygun ve en verimli niteliğe ulaştıran kuruluş para kazanır” hakkımda ne düşünürsünüz? Ben olsam hiç iyi düşünmem. Laf kalabalığı der geçerim. Hani “Temel süreçlerin radikal değiştirilmesi” diye tanımlanan ‘Re-engineering’ dalgasının aslında bir laf salatası olması gibi.

Uzun lafın kısası precising tanımı yapılmamış kavramları tartışmayın veya precising tanım yoksa önce yapın sonra tartışın. Bunun aksine tanımsız tartışan yazanlara da itibar etmeyin. İşletmelerde para kazanmanın anatomisi başlıklı yazı yazacak yiğit önce oturmalı ve ‘işletme’ ne demek onun precising tanımını verecek. Anatomi de demek biliyorsunuz: Organlı varlıkların yapısıyla biçimini ve bu yapıyı oluşturan organları, bu organların işlevleri arasındaki ilişkileri inceleyen bilim, yapı bilim. Ben de öyle başlayacağım.

İşletmenin tanımını değişik kelimelerle daha önce bir kaç kere verdim. Bir kere daha veriyorum. İşletmeler para, insan gücü, tesis ve altyapı, bilgi ve know-how, stratejik işbirlikleri ve ilişkilerden oluşan beş kaynağı mal/servis üretimi ve pazarlama işlevlerine dağıtarak kar etmeyi amaçlayan kurumlardır. Yani işletmeler organlı varlıklardır: Üretim, pazarlama ve yönetim. Bu organların işlevleri vardır: Pazarlama pazar bulmak ve bu pazarlarla alış-veriş ilişkisi kurmakla, üretim pazarın satın alacağı mal/hizmeti yapmakla, yönetim de bu işlevlerin işlerini yapabilmeleri için de gerekecek para, insan gücü, tesis ve alt yapı, bilgi ve know-how, stratejik işbirlikleri ve ilişkileri planlamak, tedarik etmek ve dağıtmakla yükümlüdür. Şimdi gelelim konuya.

Bu tanıma göre işletmelerin üç organı varsa ve amaçları para kazanmaksa mantıken para kazanmanın üç yolu var demektir. Bir işletme ya pazarlamadan, ya üretimden ya da yönetimden veya bunların bir birleşiminden para kazanabilir. Başka bir deyişle para kazanmanın pazarlama, üretim ve yönetimin sadece birinden olmak üzere üç ‘arı’ formülü, bunların ikili, üçlü birleşiminden oluşan bir kaç tane ‘birleşik’ formülü vardır. Bu formülleri birer birer inceleyeceğiz. Vereceğim formüller soysal (generic) formüllerdir. Yani alıp, kullanıp para kazanamazsınız. Aksini bilsem/bilseler size niye anlatayım/anlatsınlar? Kendim/kendileri kullanırlar. Dolayısıyla ham hayal peşinde koşmayın, vereceğim formülleri iyice sindirin kendi yolunuzu bulun. Aşağıda bu formüllerin toplu bir resmini veriyorum. İsterseniz alın büyütün duvarınıza asın. Arada sırada bakar, “biz nereden para kazanacağız” diye kendinize, elemanlarınıza, dostlarınıza sorarsınız.

Geçen yazımda bahsettiğim gibi beş tanesi kaynaklardan, iki tanesi işletme işlevlerinden olmak üzere yedi adet tekil bir sürü de karmaşık para kazanma yolu vardır. Eline kalem alan bir şeyler yazıyor. Kimi birini, kimi bir ikisini alıyor yakışıklı bir isim de uyduruyorlar. Siz de bu soysal formüllerden birine, bir kaçına veya hepsine bir isim uydurun adınız guruya çıksın. Elin oğlu öyle yapıyor. Ondan sonra ver elini gazeteler ve diğer yayınlar. Bir iki de vaka buldun mu, işte size yeni bir işletmecilik kitabı veya makalesi. Makaleniz hasbelkader bir de Harvard Business Review’de yayınlanırsa, köşeyi döndünüz. Neyse çok heveslenmeyin. Tüm bu formüller aslında bir kitaptan1. Kitabın da İngilizce, Fransızca, İspanyolca, Rusça, Çince, Arapça ve hatta Türkçesi var. Bu lisanlardan hiç birini okuyamıyorsanız geriye dönük yazılarımı okuyun taksit taksit anlattım zaten.

Şimdi ben size yukarıdaki formüllerin her birini bir örnekle anlatmaya kalksam örneklerin uzunluğuna göre benim tahminim iki sene falan bu işi bitiremeyiz. Onun için bir iki cümleyle geçiştireceğim. Geçen hafta salt mali kaynaklardan para kazanma konusunu açmıştım. Paranın para kazanması demek şirketin asal işi olan ürün/hizmet üretip kazanacağı paradan çok cirosunu işleterek para kazanabilmesi demektir. Bunun gerçek ve çok güzel çalışan bir örneğini büyük bir Afrika ülkesinden vermiştim. O örnekte işletme fıstık ihraç ediyor, kazandığı dövizle dayanıklı tüketim malı ithal ediyor, onların satışından kazandığı parayı bankerlik şirketi altında yüksek faizle işletiyordu. Ülkemizde de paranın para kazandığı zamanlar olmuştu hala da olmakta. Bu tür ekonomik çarpıklıkların şirketlerin rekabet gücüne, özellikle uluslararası rekabet gücüne ne denli aksi tesir edeceğini anlatmaya gerek yok. DR. OSMAN ATA ATAÇ / İŞLETMECİLİK VE DIŞ TİCARET

1The Business Management System: A guide on Enterprise Competitiveness, International Trade Centre, UNCTD/WTO, Geneva, 2003

İşletmeler İçin Para Kazanma Yolu
İşletmeler İçin Para Kazanma Yolu
Genel Bayilik Başvuru Formu :

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here