Kulübede Çıkardığı Gazeteden 300 Dolar Kazanıyor

Bugünlerde gazete çıkarmak hiçbir yerde kolay değil. Güney Sudan’da günlük
gazete çıkarmak ise neredeyse imkansız görünüyor olabilir. Ülke 600 bin
kilometre kare yüzölçümüne sahip ve yaklaşık 10 milyonluk nüfusunun yüzde 80’i
okuma yazma bilmiyor. Elektrik kesintileri, asfaltlanmış yolların azlığı,
sürekli gidip gelen internet erişimi ve kabile savaşları işleri iyice
zorlaştırıyor. Ancak 2005’te kurulduğundan beri Juba’da sazlıktan yapılma bir
kulübede basılan The Citizen (Vatandaş), okurlarını bir gün bile gazetesiz
bırakmadı. Ancak son zamanlarda gazete yeni bir zorlukla karşı karşıya.


Dünyanın en genç ülkesi olan Güney Sudan’ı yöneten askerler, engel çıkarmaya
başladı. Kasım ayı ortasında bir sabah Ater Garang Ariath isimli muhabir
gazetenin yapıldığı kulübeye giriyor. Genel Yayın Yönetmeni Nhial Bol o sırada
başka yerde. Gazetenin tedarikçisi artık kâğıt vermiyor ve bu yüzden The Citizen
6 binlik baskısını 2 bine düşürmek zorunda kalıyor. O gün 27 yaşındaki Ariath,
Güney Sudan m edyası v e u lusal g üvenlik servisleri temsilcilerinin katıldığı
bir basın toplantısını takip etmiş. Ariath ayda yaklaşık 900 Güney Sudan pound
(300 dolar civarında) kazandığını söylüyor. Bu parayı kazanmak için ayda 40’tan
fazla yazı yazmak zorunda. The Citizen’da hayatı savaştan etkilenmemiş kimse
yok.


Ariath kariyerine, Uganda’da kendisinin de kaldığı mülteci kampında çıkarılan
gazetede muhabir olarak başlamış. Bir başka muhabir, Joseph Lagu Jackson, eski
bir çocuk asker. Ariath ülkenin en popüler gazetelerinden birinde çalışmaktan
gurur duysa da, 16 sayfalık İngilizce tabloidin daha fazla editöre ihtiyacı
olduğunu söylüyor. Gazete tashihler ve baskı hatalarıyla dolu. 9 Temmuz’daki
bağımsızlıktan bu yana Güney Sudan’da pek çok yeni gazete kurulmuş. Ülkenin yeni
anayasası basın özgürlüğünü garanti ediyor. Fakat bu özgürlük tehlikede. Ekim
ayında bir başka Güney Sudan gazetesi, The Destiny (Kader), Devlet Başkanı Salva
Kiir Mayardit’in kızının bir Etiyopyalıyla evlenmesini vatansever olmamakla
eleştiren bir köşe yazısı yayınladı.


Köşe yazarı ve gazetenin genel yayın yönetmeni Ulusal Güvenlik Servisi
tarafından gözaltına alınmış ve iki hafta içeride tutulmuş. The Destiny
kapatılmış. Aralık’ta BBC’nin eski Hartum muhabiri Alfred Taban, Juba Monitor’ü
çıkarmaya başladı. Taban’ın eskiden çıkardığı Hartum Monitor, Arap yöneticiler
tarafından kapatılmış. Aynısı Güney Sudanlıların sahibi olduğu beş gazetenin
başına da gelmiş. Birçok gazeteci yeni askeri liderlerle kötü tecrübeler
yaşadıklarını anlatıyor. Bol, 2007’den beri Güney Sudanlı makamlarca üç kez
gözaltına alınmış. Gerekçe ise, yetkilileri yolsuzluk ve kötü idareyle suçlayan
yazılar yayınlaması. Sudan Halk Kurtuluş Ordusu’nun sözcüsü gazetecilere neyi
haber yapabileceklerini, neyin kendileri için riskli olabileceğini anlatan bir
liste vermiş. Askeri istihbarat sözcüsü Philip Chol, “Eğer sorumlu
gazetecilerseniz, işinizi ülkeye uygun bir şekilde yapacaksınız” diyor. Birçok
gazeteci kızgın. Taban, “Son yapı lanlar Hartum’da yaşadıklarımızdan zerre kadar
farklı değil. Ancak biz burada bir demokrasi kurmaya çalışıyoruz”
diyor.Sabah

Sponsor

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here