Makarna Şekillerini Meydana Getiren Formüller

Sander Huisman bir gün makarna yerken makarnaların şekl ini modellemesini
sağlayacak matematik formüllerini merak etti. Hollanda’daki Twente
Üniversitesi’nde fizik alanında yüksek lisans yapan Huisman, günün büyük
bölümünü karmaşık matematik problemlerini çözen ve çözümlerle ilgili çok hoş
grafikler yaratan Mathematica isimli yazılımla geçiriyor. “Sürekli Mathematica
ile oynuyorum. Makarna yerken bu şekillerin matematik formüllerini çıkarıp
çıkaramayacağımı merak ettim” diyor. Aynı akşam bilgisayarın karşısına oturmuş
ve yediği makarnayı (burgulu bir makarna türü olan gemelli) beş veya altı
satırlık bir kodla modelleyebileceğini görmüş. Daha sonra da bir düzine kadar
makarna şeklini model lemiş. Huisman, “Şekillerin çoğunu modellemek kolay”
diyor. Yarattığı formüllerden bir tanesini bloguna koymuş. “Ayın matematik
makarnası” gibi bir liste yapmayı düşünüyormuş.


Ama sonra bu tamamen aklından çıkmış. Ta ki, blogunu takip eden bir kişi,
diğer makarna formüllerini kendisinden isteyene kadar. Sıvı dinamiği üzerinde
çalışan Huisman, matematiksel açıdan makarnadan ilham alan tek kişi değil.
Birkaç yıl önce, o zamanlar San Diego’daki California Üniversitesi’nde vektörel
hesap okutmanı olarak çalışan Christopher Tiee, sınavda öğrencilerden makarna
şekillerini denklemlerle eşleşt irmelerini istemişti. Londra’da ise Marco
Guarnieri ve George L. Legendre isimli iki mimar, birbirlerinden bağımsız olarak
ve yine makarna yerken benzer bir aydınlanma anı yaşadı. Legendre bir adım ileri
gidip “Makarna Tasarımı” isimli bir kitap bile yazdı. “Matematik ile yemek
pişirme tekniklerinin nasıl bir araya geldiğiyle ilgileniyorduk. Geçenlerde
Paris’te biriyle k onuşuyordum v e b ana, ‘Bu, bir Dalí projesi olabilirdi’
dedi” diye konuşuyor.


Kitap, 92 kategoriye ayırdığı makarnalar için evrimsel bir soy ağacı
oluşturmuş. Kitapta her makarna cinsinin altında, iştah açıcı bir resim, ona ait
bir matematik formülü ve hangi soslarla yenilmesi gerektiğini belirten
açıklamalar var. Legendre, üçgen şekilli, keskin kenarl ı “trenne” makarnasına,
“makarna evrenindeki ucube” diyor. Legendre kendi makarna şeklini bile
tasarladı. Kızının ismini verdiği “ioli” adlı makarna, uçları birbirine
bağlanmış ve spiral şekli verilmiş bir boruyu andırıyor. Legendre yaklaşık 45
kilo ioli makarnası üretmek istiyor ancak bunu yapması, uçları birleştirmenin
çok zor olmasından ötürü, muhtemelen aylar alacak.

Sponsor

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here