Melek yatırımcılar krizde fikri gelene para kaynağı olacak

Fikri olup da sermayesi olmayan girişimcileri destekleyen melek yatırımcılığı, Türkiye’ye getiren LabX, bugüne kadar tam 7 projeyi hayata geçirdi. LabX, 2009 sonuna kadar 20’ye yakın projenin şirketleştirilmesini hedefliyor.
ABD’de başlayıp tüm dünyaya yayılan küresel ekonomik kriz, Türkiye’de de reel sektör üzerinde etkisini hissettirmeye başladı. Kriz ve ekonomideki yavaşlamanın etkisiyle daha şimdiden birçok şirket iflas bayrağını çekti. Birçoğu da işten çıkarmalara başladı. Ekonomistler, 2009’da krizin etkilerinin daha da artacağına dikkat çekiyor. Ancak, herkes şu konuda hemfikir ki “Krizi fırsata dönüştürenler kazançlı çıkacak.” Fırsatı yakalamak, bir anlamda kriz ortamında yeni fikirleri hayata geçirmekle yakından ilgili. Bir fikri olup da yeterince sermayesi olmayan girişimci ise şu soruyu sorabilir: “Peki, iyi de bu kriz ortamında parayı nereden bulacağım?”

Para melek yatırımcıda
Bu sorunun aslında oldukça basit bir yanıtı var: “Parayı melek yatırımcı verecek.” Kriz ortamında bile fikri olup da hayata geçirmek isteyen girişimcilere melek yatırımcılar destek olacak.
Melek yatırımcılığı ilk kez, bu yıl Türkiye’ye getiren Helix Yönetim Danışmanlığı bünyesindeki LabX, bugüne kadar tam 7 projeyi hayata geçirdi. 7 proje için toplam 2 milyon YTL’lik sermaye sağlanırken, 4 proje şirketleşti; 3 tanesi de yılbaşına kadar şirketleşecek. LabX, 2009 yılı sonuna kadar 20’ye yakın projeyi hayata geçirmeyi hedefliyor. LabX, Finlandiya’nın en büyük risk sermayesi şirketi Vera Ventures ile stratejik işbirliğine gitti. 92 şirketlik portföye sahip Vera Ventures ile hem kendi porföylerindeki uygun şirketler Türkiye’ye açılma fırsatı bulacak hem de Türkiye’de LabX portföyünde büyüyen şirketler yurtdışına açılma fırsatı yakalayacaklar. Gerektiğinde yatırım yurtdışı Vera Ventures’dan hem de LabX Melek yatırımcılarından ortak karşılanacak. Şu anda Vera Ventures portföyündeki bir inovatif iş fikrini Türkiye’ye getirmek için görüşmeler sürdürülüyor. LabX, bir anlamda bu işbirliğiyle “fikir ithalatı ve ihracatı” yapacak. Şu anda, 75 melek yatırımcıya sahip olan LabX, önümüzdeki yıllarda girişim sermayesi (venture capital) şirketi de kurmayı hedefliyor. LabX, yabancı ortaklıklara da açık.

Daha seçiçi oldular
“Peki, küresel kriz melek yatırımcıların davranışlarını nasıl etkiledi?”, “Melek yatırımcılar da daha seçici olmaya başladı” diye bu soruyu yanıtlıyor LabX’in Genel Müdürü Fuat Sami. Krizin tüm dünyada likidite problemi yarattığını ifade eden Sami, artık melek yatırımcılarca en iyi projeler, ayağı yere sağlam basan fikirlerin finanse edildiğini vurguluyor. 2009 yılında da krizi fırsata çevirecek iş fikirlerinin ön planda olacağını belirten Sami, “Her sektörde mutlaka iyi bir fikir var. Müşteri açığını yakalayan, bunu doğru bir modelle kurgulayan ve doğru ekibi oluşturmuş olan girişimciler her sektörde başarılı olacak” diyor. Gençler arasında da girişimciliği yaygınlaştırmak istediklerini ifade eden Sami, “Bir fikrim mi var gibi girişimcilikle ilgili yarışmalar organize ettik. Ayrıca, 7 tane üniversite de girişimcilik konusunda eğitimler verdik” diyor.
Bir yatırımcılık türü olarak gelişmiş ülkelerde oldukça yaygın olan ve Google, Yahoo, Youtoube, Facebook gibi fenomen şirketleri hayata geçiren melek yatırımcılık, bir fikre sahip ancak, sermayesi olmayan girişimcilere farklı ülkelerde “melek yatırımcı” olarak bilinen sermayedarları bulup, fikrin şirketleştirilmesi olarak biliniyor. Melek yatırımcılar da aslında, profesyonel iş geçmişleri olan, belli bir bilgi birikimine ve finansal geçmişe sahip kişiler. Sözgelimi, iş dünyasında bir şirketin CEO’su ya da orta kademede bir yönetici melek yatırımcı olabiliyor.

Özsermayeden pay
Melek yatırımcılar, genellikle 10 bin YTL ile 500 bin YTL arası yatırım yapıyor. Bu yatırım ile şirketin özsermayesinden pay alıyor; çoğunlukla da şirketin yönetim kurulunda söz sahibi oluyor. Bu yatırım karşılığında girişimcinin en az 1 yıl faaliyet gösterdiği sektörde kalması şart koşuluyor. Melek yatırımcılık sadece fikri değil, yolun başında ancak büyümek için sermaye ihtiyacı olan şirketleri de destekliyor. Melek yatırımcılık, diğer yatırım türlerinden risk sermayesine de (venture capital) benziyor. Ancak, risk sermayesi piyasası genellikle 2 milyon dolar ve üstü gibi yüklü sermaye gereksinimi olan iş fikirleriyle ilgilenirken, melek yatırımcıların ise daha az sermaye gereksinimi olan projeler ilgi alanına giriyor.

Salt finansman yok
Yatırımcıya “melek” terimi de ilk defa İngiltere’de yakıştırılmış. New Hampshire Üniversitesi’nden İngiliz Profesör William Wetzel, Amerika’daki girişimcilik faaliyetlerini ve finansman modellerini incelerken salt getiri beklentisi dışında yatırımcının başka motivasyonları olduğu için literatüre ilk defa bu terimi eklemiş. Yatırımcıya “melek” yatırımcı denilmesi de yatırım yaptığı şirketle ilişkisinden ve bireysel dokunuşlarından kaynaklanıyor. Melek yatırımcılar, firmalara sadece finansal kaynak sağlamıyor; aynı zamanda kendi bilgi ve birikimlerini de girişimcilerle paylaşıyor; onlara yol gösteriyorlar.

LabX’in hayata geçirdiği projeler:
* SMS-Groups: SMS-Groups, cep telefonundan anında toplu mesaj göndererek bir gruptaki kişiler arasında sadece bir SMS ücretiyle ekonomik iletişim kurma imkanı sağlıyor. SMS-Groups kısa bir sürede interaktif toplu mesajlaşmanın en hızlı, en kolay ve en ekonomik yolu haline geldi
* NeuroTulgar: Bir Türk profesörün alzhemier-epilepsi hastalığı için patentli bir cihazı bulunuyor. Bu şirketleşmiş bir fikirdi. Bu, yurtdışı yatırımcılara açıldı. Şirketin büyümesi ve satış pazarlama konusunda destek verildi.
* Para Marka: Lansmanına bir hafta kalan paramarka.com, yeni nesil reklamcılığın öncülerinden olmaya aday. Markaları ve tüketicileri buluşturan bir reklam platformu olan paramarka, kendi alanında bir ilki başarıyor ve markalara bu platform üzerinden kreatif ve genç yetenekleri keşfetme imkanı sunarken, tüketicilere de yaratıcılıklarını kullanarak para kazanma olanağı sağlıyor.
* Kobay Deney Hayvanları Labaratuvarı: 2007’de LabX’in Bilkent, Genç Yönetici İşadamları Derneği ve Cyberpark iş ortaklığında ve Akbank sponsorluğunda gerçekleştirdiği bir Fikrin mi var? yarışmasını kazanan yarışmacının Labx melek yatırımcıları ile hayata geçirilen iş fikri. Türkiye’de deneylerde kullanılan fare üretimine yönelik kurumsal ve ruhsatlı ilk özel sektör şirketi kuruldu.
* Eğitim sektöründe bir iş fikri.
* Bir internet iş fikri.
* Görüntüleme teknolojileri üzerine bir şirket.

Köy muhtarı da artık SMS atıyor
LabX’in 2007’de hayata geçirdiği ilk proje olan SMS-Groups büyüyen, kârlı bir şirket haline geldi. Yüzde 10’u başka bir yatırımcıya satıldı. Şu anda 130 bin kullanıcısı var. Kullanıcılar arasında köy muhtarlarından, Gülben Ergen gibi ünlülere, İstanbul Rotary Kulübü’nden siyasi partilere kadar kullanıcısı var. Kolay kullanımı, hiçbir abonelik veya sabit ücreti olmadan Gerçek anlamda toplumun tüm kesimlerinin kullandığı ekonomik bir sms iletişim aracı haline geldi.

Sponsor

6 YORUMLAR

  1. bir iş adamı olarak bu konu hakkında söyleyebileceklerim.Kurda sormuşlar ensen neden kaln cevabını biliyorsunuz.
    Siz siz olun imza yetkisi sizde olmadan ortak işe girişmeyin

  2. Hayir etmezler maalesef :) turkiyede ilk kez cok ciddi bir pazarlama stratejisine sahip bir İş fikrim Ki projesi tarafimizca 5 ayda hazirlandi -kendilerine sunuldu fakat diil fikir uzerinde dusunmek proje hakkinda detayli bilgi icin bir gorusmeyi bile akillarina getiremediler. Nerdeymis bu melej yatirimcilar bir Tel baba rast gelmedi . Bravo kobay haycan ciftligi kurun soyleyecek biseyim yok

  3. seyyar bir kahve mobileti istiyorum kendi işm olması için yanına kek pasta kurabiyede koyacagım tuzlu tatlı yardım edermisiniz nevim istanbul 05392803719

  4. Bir fikrim var !
    Bir çiftlik üzerine hem konaklama hem mangal hem binicilik,
    Ayrıca çocukların da yetiştirilebilecek ,rehabilite de uygulanan bir merkez.
    Diğer bir çalışma da sokak hayvanları için…
    Ankara.AsU

  5. önü açık bir sektör olan spor sektöründe faliyet göstermek istiyorum kuşadası bölgesinde lokasyonunu belirlediğim çok uygun kiralı lüks bir binada spor center açmak düşüncesindeyim yatırımın yarısnı karşılayabilcek bütcem mevcut bir ortak yada finansa ihtiycım var 30 40 bin tl gibi bir rakam bana yetecektir 0505 890 19 39

  6. benim fikrim tarımda uretici olmak ama bu yatırım bulgaristanda olacak verımlı topraklarda sermaye gerektıren bir iş oldugu icin bu konuda gorusmemiz gerek melek yatırımcı tşk

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here