Minyatür Sanatı Hakkında Bilinmesi Gerekenler

Minyatür Sanatı
Geleneksel sanatımız minyatür hakkında tüm bilinmesi gerekenler

Osmanlı döneminde nakış veya tasvir olarak isimlendirilen, günümüzde giderek değerlenen ve göz kamaştıran minyatür sanatı; işlenecek konunun tüm detaylarının ince ince aktarılmasına dayanır. Perspektif kullanımına yer verilmeyen bu sanat dalında yapılan çizimlerin gölgesi, uzaklığı, boyu veya duygusu bulunmaz. Minyatür resmi incelendiğinde aynı sırada yer alan kişilerin farklı boyutlarla çizilmesi bu sanat dalındaki inceliği ortaya koyar; çünkü minyatürlerde kişiler önemlerine göre boyut kazanırlar. En ince ayrıntıları sanatsal bir şekilde barındıran minyatür resimleri, gözden çok düşünceye yoğunlaşan eserler olarak el yazması kitaplarda boya ve yaldızla ölümsüzleşir.

Her ne kadar günümüzde unutulmaya yüz tutan sanat dallarından biri olarak kabul edilse de minyatür sanatı insanlık tarihinde önemli bir yere sahiptir. Bu nedenle bu yazımızda minyatur ile ilgili en önemli konuları ele alacağız.

 


Sponsorlu Bayilik Teklifi

Panino Pizza Bayilik

Minyatür Nedir? Minyatür Sanatı Nedir?

İnce ince işlenen ve genellikle küçük olsa da değişen boyutlarda figürlere yer verilen resim sanatı “minyatür” olarak adlandırılır. Minyatür sanatının kökleri oldukça eskiye dayanır. Hem batıda hem de doğu da yer bulan minyatür sanatı, el yazması kitaplara değer katar ve aynı zamanda geçmişin izlerini günümüze taşır. Farklı kültürlerde farklı özelliklerle donatılan minyatür örnekleri MÖ 2. yüzyıldan kalma Mısır Papirüslerinde yer bulmaktadır.

Az önce de belirtildiği gibi minyatür resimler farklı kültürlerde ve medeniyetlerde yer bulmaktadır.  Osmanlı minyatür çalışmaları incelendiğinde minyatür sanatının hat ve ebru gibi sanat dalları ile bütünleştiği görülmektedir. İslam dünyasında çokça rastlanan minyatür resimleri Pers kültüründe de yaygındır. Osmanlı minyatürleri ile kıyaslandığında daha çok resim gibi görünen bir yapıya sahip olan Pers minyatürlerinde sanat ikinci plana atılmıştır.

Türklerde Minyatür Sanatı

Türklerde minyatür sanatının Uygurlar döneminde ortaya çıktığına dair yaygın bir inanış vardır. Uygur Türkleri tarafından yapılan minyatür resimleri daha sonraki dönemde Türk devletleri için bir çıkış noktası olmuştur. Ancak bu dönemde Türkler henüz İslamiyet’i kabul etmediğinden Osmanlı minyatür sanatı gelişimi erken dönemden daha farklı ilerlemiştir.

Uygur Türklerinin minyatür sanatı Manihaizm ve Budizm gibi inanışlardan etkilenmiştir, minyatür sanatı dinsel terbiyenin hem esası hem de vasıtası olarak kabul görmüştür. Selçuklu Devleti’nde ise artık İslamiyet kabul edildiği için ilk Türk İslam minyatür örnekleri ortaya çıkmaya başlamıştır. Türkiye topraklarının yüzyıllar boyunca farklı topluluklara ev sahipliği yapması, Türklerin Orta Asya kimliklerinin temel unsurlarının korunması gibi faktörler sonraki dönemde Minyatür sanatını zenginleştiren etkenler olarak etkisini sürdürmeye devam etmiştir.

Günümüzde Minyatür Sanatı

Günümüzde minyatür sanatı yerini farklı resim tarzlarına bırakmıştır. Geleneksel sanatlar kategorisinde değerlendirilmeye başladıktan sonra bir bakıma değeri de artan minyatür sanatı dünya genelinde değer görmeye devam eder. Bazı kesimler bu sanatın yaşatılması adına çalışmalarını sürdürürken sahip oldukları sanat anlayışlarını gelecek nesillere aktarmaya aracılık eder. Yine de minyatür sanatının geçmiş dönemlerdeki etkisini ve işlevini koruduğunu söylemek doğru bir yaklaşım olmaz.

Minyatür Sanatının En Önemli Özellikleri

Yazımızın girişinde de belirttiğimiz gibi her sanat dalında olduğu gibi minyatür sanatında da belli başlı ayırt edici özellikler vardır. Türk minyatürlerinde renkler genellikle düz olarak kullanılır. Soyutlama amacı olarak kullanılan düz renklere parlak ya da gölgeli renkler eşlik etmez. Sayfa kenarlarında ağır tezhiplerin yer almaması da Türk ve Osmanlı minyatür sanatı özellikleri arasında yer alır. Osmanlı minyatürleri; sosyoloji, tarih, kültür tarihi ve benzeri alanlarda yapılan çalışmalar, Türk tarihi resim sanatının ilerlemesi için de bir başlangıç noktası olma özelliği taşır.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here