Ofset baskı operatörü

Basılarak çoğaltılmak üzere matbaaya gelen bir orijinalin (kitap, broşür, fatura, amblem, duvar kağıdı vb.) ofset baskı (düz baskı tekniği) tekniğinden yararlanarak basılmasını sağlayan kişidir.


GÖREVLER


Ofset (Düz) Baskı: Bu baskı ve mürekkep ile çalışma esasına dayanan bir baskıdır. Son yıllarda hızla gelişen bu teknikle ticari amaçlı ambalaj kağıdı, etiket, broşür, kartpostal, kitap ve benzerinin basıldığı baskı tekniğidir.
– Orijinaline göre basımı yapılacak bir materyalin filmini çeker,
– Filmin renkli ve siyah beyaz olarak montajını yapar. Montajı yapılan filmler çinko kalıbın üzerine pozlandırma yöntemi ile pozlandırır,
– Pozlandırılan kalıp üzerinde rötuş yaparak baskı kalıbını hazır hale getirir,
– Makinenin kalıp altı besleme kağıdını kontrol eder, gerekiyorsa değiştirir,
– Pozlandırılan baskı kalıbını makineye bağlar,
– Baskı hangi renk ile yapılacaksa boya haznesini hazırlar ve makinenin, mürekkep alıcı ve mürekkep verici merdaneleri ayarlar,
– Makinenin su merdanelerini ayarlar, su seviyesini kontrol eder,
– Ofset kauçuğunu hazırlar,
– Baskı yapılacak kağıtları havalandırılarak, kağıt asansörüne düzgün bir şekilde yerleştirir ve makineyi ayarlar,
– Prova baskısı yapar. Prova baskısını kontrol ederek ayarsızlık yoksa baskıya devam eder,
– Baskı esnasında baskıyı sürekli kontrol eder, baskıda bir ayarsızlık varsa düzeltir,
– Baskısı biten baskı kalıbını zamlayarak, tekrar kullanılmak üzere muhafaza eder,
– Baskı sonunda makineyi temizler, bir sonraki baskıya hazır hale getirir.


KULLANILAN ALET VE MALZEMELER
– Film montaj ve rötuş malzemeleri (bant, lastik eldiven, rötuş boyası, fırça),
– Baskı kalıpları, Lüp (baskı kontrol merceği), barkod okuyucu,
– Baskı Makineleri ve ekipmanları
– Zamk hazne suyu (alkollü-alkolsüz),
– Rapido, densitometre (renk ölçüm cihazı),
– Milimetrik kağıt, pantone kataloğu (uluslararası standart renkler),
– Kopya şasesi,
– Çeşitli renkte mürekkepler,
– Baskı kontrol masası,
– Çeşitli ebatta ve cinste baskı kağıtları.


MESLEĞİN GEREKTİRDİĞİ ÖZELLİKLER
Ofset Baskı Operatörü olmak isteyenlerin;
– El, göz ve parmaklarını eşgüdümlü kullanabilen,
– Renkler ve şekiller arasındaki ilişkileri algılayabilen,
– Dikkatli, sorumlu,
– Ekip çalışmasına yatkın,
– Makine ve malzeme ile çalışmaktan hoşlanan,
– Bir işi planlayabilme ve uygulamaya koyabilme özelliğine sahip,
– Yeniliklere açık, teknolojiyi yakından izleyen
– İleri derecede görme kusuru (6 diyoptrinin üzerinde miyop) olmayan, bedenen sağlıklı kimseler olmaları gerekir.


ÇALIŞMA ORTAMI VE KOŞULLARI
Çalışma ortamı kapalı olup, özellikle makine dairesinin olduğu kısımlar gürültülüdür. Bu meslekte çoğunlukla ayakta çalışılmakta olup, çalışırken eğilme, uzanma, malzeme kaldırma gibi fiziksel faaliyetlerde bulunulmaktadır. Ürünün basılabilmesi için hazırlık ve basım aşamalarında sürekli kullanılan boya, mürekkep, benzin, yağ ve asit içerikli maddeler ofset baskı makinelerinin keskin bir koku yaymasına neden olmaktadır. İşyerinin ölçeğine ve iş hacmine göre değişmekle birlikte, geç saatlere kadar çalışma, basımevi statüsündeki işyerlerinde ise vardiyalı çalışma söz konusu olabilmektedir. Makinelerle olduğu kadar insanlarla da (malzeme satıcıları, müşteriler, diğer çalışanlar vb.) çalışma söz konusudur.


ÇALIŞMA ALANLARI VE İŞ BULMA OLANAKLARI
Eğitimini tamamlayanlar isterlerse eğitim gördükleri (pratik eğitim) işyerlerinde çalışmaya devam ederler, isterlerse başka matbaa veya basımevlerinde çalışabilirler. Ambalaj üreten büyük işletmelerin bünyesindeki matbaa atölyelerinde de çalışma olanakları vardır. Basımevleri matbaalara nazaran daha büyük ölçekli işyerleri olup, daha gelişmiş teknoloji ile üretim yapmaktadırlar. Son yıllarda hayatın her alanına giren bilgisayarların matbaacılık alanına da büyük katkıları olmaktadır. Bir çok işlem ekranda yapılır olmuş ve gün geçtikçe elle yapılan işlemlere ihtiyaç kalmayacak duruma gelinmiştir. Dolayısıyla bilgisayarlı ve otomatik makineleri kullanmasını bilen işgücüne gereksinim duyulmaya başlanılmıştır. Matbaacılık ve basım işlemleri günümüzde olduğu gibi gelecekte de her zaman var olacak bir alan olduğu için matbaacılık mesleğinin alt branşlarından olan ofset baskıcıya istihdam açısından her zaman ihtiyaç duyulmaktadır.


MESLEK EĞİTİMİNİN VERİLDİĞİ YERLER
Mesleğin eğitimi meslek liseleri, anadolu meslek liseleri ve anadolu teknik liseleri ile mesleki eğitim merkezlerinin Matbaa alanı Ofset Baskı dalında verilmektedir.
Ayrıca üniversitelerin veya özel kuruluşların açtığı kurslarda bu mesleğin eğitimi verilmektedir.
Yaygın meslekî ve teknik eğitim programları yoluyla da bu alan/dalda eğitim almak isteyenlere örgün eğitime denk mesleki eğitim verilebilmektedir


MESLEK EĞİTİMİNE GİRİŞ KOŞULLARI
– Meslek liselerine girebilmek için ilköğretim okulu mezunu olmak,
– Anadolu meslek ve anadolu teknik liselerine girebilmek için ise ilköğretim okullarının 6-7-8. sınıflarında yapılacak olan “Seviye Belirleme Sınavlarının” (SBS) sonucuna, yıl sonu ders ortalamaları ile belirlenen Yıl Sonu Başarı Puanının (YBP) eklenmesi ile elde edilecek olan yeterli Genel Orta Öğretim Yerleştirme Puanına (G-OYP) sahip olmak gerekmektedir.
Ortaöğretim kurumlarında; ders yılı sonunda veya ortalama yükseltme sınavları sonucuna göre 10 uncu sınıfa geçen ve teknik liseye geçiş şartlarını taşıyanlar teknik lise programlarına geçiş için başvurabilir. Teknik lise programına geçmek isteyen öğrencilerden gerekli koşulları taşıyanların başvuru formları, kurum müdürlüğünce onaylanarak ders kesiminden ortalama yükseltme sınavlarının bitimini izleyen beş iş günü içinde öğrencilere verilir.Teknik lise ve doğrudan alana kayıt yapılan programlar dışındaki mesleki ve teknik ortaöğretim kurumlarında;
a) 10 uncu sınıfa geçen öğrenciler, alan seçimi için ders kesiminden itibaren ortalama yükseltme ve sorumluluk sınavlarının bitimini izleyen onuncu iş günü çalışma saati bitimine kadar öğrenim görmek istediği meslek alanının bulunduğu kurum müdürlüğüne başvururlar.
b) Başvuru süresi sonunda öğrenciler, Alana Yöneltme Tavsiye Formu ve Öğrenci Tercihlerini Değerlendirme ve Yerleştirme Formu kullanılarak belirlenen alana yerleştirme puanı esas olmak üzere tercih ettikleri alanlara göre sıralanırlar. Alana yerleştirmede, ilgili alanın kontenjanı göz önünde bulundurulur. Bu puanlara göre yapılacak sıralama ile kontenjan kadar öğrencinin asıl ve yedek olmak üzere listeleri düzenlenir. Alana geçiş yapacak öğrencilerin kayıt-kabulleri, ağustos ayının üçüncü haftasında başlayıp ay sonuna kadar bitirilecek şekilde planlanır ve yıllık çalışma takviminde gösterilir.
Çıraklık eğitimine başlayabilmek için;
– En az ilköğretim okulu mezunu olmak,
– 14 yaşını doldurmuş olmak,
– Bünyesi ve sağlık durumu gireceği mesleğin gerektirdiği işleri yapmaya uygun olmak,
– Eğitim görmek istediği meslekte bir işyeri sahibi ile çıraklık sözleşmesi imzalamak gereklidir.


EĞİTİMİN SÜRESİ VE İÇERİĞİ
Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır. Ortak 9.sınıfın sonunda meslek lisesine geçiş yapan öğrencinin alanı belirlenir. Alanda yer alan tüm dallara yönelik ortak yeterlikleri kazandıran dersler ağırlıklı olarak 10. sınıfta verilmektedir. 11. ve 12. sınıfta diplomaya götüren dala ait yeterlikleri içeren dersler yer almaktadır. 10. sınıfın sonunda, bölgesel ve sektörel ihtiyaçlar, okulun donanımı, öğretmen ve fizikî kapasitesi ile öğrencilerin mesleki yeterlikleri de dikkate alınarak dal seçimi yapılır.
Eğitim süresince;
Ortak Dersler: Dil ve Anlatım, Türk Edebiyatı, Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi, Tarih, T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük, Coğrafya, Matematik, Fizik, Kimya, Biyoloji, Sağlık Bilgisi, Felsefe, Yabancı Dil, Beden Eğitimi, Millî Güvenlik Bilgisi, Trafik ve İlk Yardım, Tanıtım ve Yönlendirme.
Alan Ortak Dersleri: Baskı Öncesi, Baskı Sonrası, Baskı Kalıpları, Matematik, Mesleki Gelişim, Teknik Resim.
Dal Dersleri: İşletmelerde Beceri Eğitimi, Ofset Baskı, Ofset Baskı Kalıpları, Ofsette Özel Baskılar derslerini alırlar.
Mesleki Eğitim Merkezlerinde; Eğitimin süresi 2 yıl olup, haftada bir gün teorik eğitim mesleki eğitim merkezlerinde verilmektedir. Teorik eğitimde Türkçe, Matematik, Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi gibi genel kültür dersleri yanında meslek bilgisi dersi de verilmektedir. Bu eğitim süresince çırak adaylarının;
– Baskıda kullanılan malzeme, alet ve makineleri tanıması ve bunları doğru şekilde kullanmayı öğrenmesi,
– Çeşitli orijinaller hakkında genel bilgi kazanması gerekmektedir.


MESLEKTE İLERLEME
– Meslek liselerinin Matbaa Teknolojisi alanı Ofset Baskı dalından mezun olanlar istedikleri takdirde, Açıkhava Reklam Ürünleri ve Serigrafi, Fotoğrafçılık, Fotoğrafçılık ve Kameramanlık, Matbaacılık, Serigrafi, Tasarım ve Basım-Yayımcılık önlisans programlarına sınavsız geçiş için başvurabilirler. Gereken koşullara sahip oldukları takdirde yerleştirilebilirler.
– Ayrıca; mezunlar ÖSYM tarafından yapılan Öğrenci Seçme Sınavına girip başarılı olmaları ve Matbaa Öğretmenliği lisans programını tercih etmeleri durumunda ek puan almaları nedeniyle diğer bölümlerden mezun olanlara göre öncelikle yerleştirilmektedir.
– Mesleki eğitim merkezlerinde kalfalık belgesini alanlar, Milli Eğitim Bakanlığı’nın mesleklerin özelliklerine göre belirlediği sürelerde ustalık eğitimi kurslarına devam edip, başarılı olmaları durumunda ustalık belgesini alırlar.
– Ayrıca, en az üç yıl süreli mesleki ve teknik orta öğretim kurumlarından diploma almış veya çıraklık eğitimini başarı ile bitirmiş ve Milli Eğitim Bakanlığınca belirlenen süre kadar mesleğinde çalışmış ya da en az beş yıl kalfa olarak çalıştığını belgelemek şartı ile ustalık sınavına doğrudan katılarak, başarı göstermeleri durumunda ustalık belgesini alırlar.
– Ustalık belgesini kendi işyerlerini açabilirler. Kendi işyerini kuranlar girişimci olarak da ilerleme kaydedebilirler.
– Ustalık belgesine sahip olanlar ayrıca, işyerinde çırak çalıştırması için de mesleki eğitim merkezlerinde düzenlenen İş Pedagojisi kursuna katılıp, başarılı olmaları durumda Usta Öğreticilik belgesine sahip olurlar.
Endüstri meslek liseleri ve matbaa meslek liselerinden mezun olanlar, girmiş oldukları matbaalarda zamanla ustabaşı hatta teknik müdürlüğe kadar yükselebilmektedirler. Matbaa lise mezunları da doğrudan ustalık sınavına girebilmektedirler.


BURS, KREDİ VE ÜCRET DURUMU
3308 Sayılı Meslek Eğitimi Kanunu gereğince işletmelerde uygulamalı eğitim gören öğrencilere, işletmelerce asgari ücretin %30’undan az olmamak üzere bir ücret ödenmektedir.
Eğitim gören adayların iş kazası, iş riski ve meslek hastalıkları ile ilgili sigorta primleri devletçe karşılanmaktadır.
İşletmelerin sağladığı diğer sosyal imkanlardan faydalanırlar.
Kalfa ve teknisyen olarak ilk işe girişte, genellikle asgari ücret alınmakta ancak işyerinin büyüklüğüne ve çalışanın bilgi ve becerisine bağlı olarak bu ücret artmakta, asgari ücretin 2 –4 katı arasında değişmektedir.


DAHA AYRINTILI BİLGİ İÇİN BAŞVURULABİLECEK YERLER
– İlgili eğitim kurumları,
– Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü Ankara Meslek Bilgi Merkezi,
– Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Türkiye İş Kurumu il ve şube Müdürlükleri.

Sponsor

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here