Raylı sistem araçlarının (tren, metro, tramvay) bakım ve onarımını yapan, kontrol eden, arıza tespitlerini yapan ve gideren, servise hazırlayan kişidir.
GÖREVLER
- -Raylı sistem araçlarının servis öncesi kontrol ve periyodik bakımlarını yapar,
- -Araçların bakım ve onarımı için yakıt, patinaj kumu gibi eksiklikleri ilgili yerlerden talep eder,
- -İş planı yapar,
- -İhtiyaç fazlası araçları servisten alır ve muhafaza edilmesini sağlar,
- -Malzeme temini için gerekli ihtiyaç listelerini hazırlar,
- -Tam ve hatasız olarak tamir defterlerini doldurur ve yetkili amirlere imzalatır,
- -Araçların servis sonrası kontrollerini yapar,
- -Çalışma esnasında gerekli güvenlik tedbirlerini alır ve düzenli olarak kontrollerini yapar,
- -Yapmış olduğu çalışmaları üstlerine rapor eder,
- -Çalışma ortamının temiz ve düzenli olmasını sağlar,
- -Mesleki gelişime ilişkin etkinliklere katılır.
KULLANILAN ALET VE MALZEMELER
- – Raylı sistem araçları (dizel, elektrikli, dizel – elektrikli)
- – Anahtar takımları, tornavida, pense,
- – Çeşitli avadanlıklar,
- – Kaynak makinesi (Elektrikli-Oksijenli)
- – Tamir defteri,
- – Çeşitli makine yağları,
- – Patinaj kumu, yakıt,
- – Bilgisayar
- – Mekanik / elektronik ölçüm aletleri,
- – Boden torna cihazları,
MESLEĞİN GEREKTİRDİĞİ ÖZELLİKLER
Raylı Sistemler Makine Teknisyeni olmak isteyenlerin;
- – Mekanik yeteneği gelişmiş,
- – Şekil ve uzay ilişkilerini görebilen,
- – Göz ve ellerini eşgüdümle kullanabilen,
- – Dikkatli, sabırlı ve düzenli,
- – Ayrıntıları algılayabilen ve görebilen,
- – Sorumluluk sahibi,
- – Bedensel açıdan sağlıklı, kimseler olmaları gerekmektedir.
ÇALIŞMA ORTAMI VE KOŞULLARI
Raylı Sistemler Makine Teknisyenleri, bakım atölyeleri, cer atölyeleri ve depoların bakım kanalları ve sahalarında genellikle soğuk ortamlarda ayakta çalışırlar. Çalışma ortamları aydınlıktır. Ancak, metal, mazot ve yağ kokuları vardır. Çalışma ortamlarına göre alçak veya orta gerilime maruz kalabilirler.
ÇALIŞMA ALANLARI VE İŞ BULMA OLANAKLARI
Ülkemizde son yıllarda demiryollarına giderek daha fazla önem verilmektedir. 2004-2005 öğretim yılında MEB’in TCDD ile yapmış olduğu protokol ile açılan bu alanda, yapılan işbirliği sayesinde büyük ölçüde TCDD’nin ihtiyaç duyduğu elemanlar yetişecek, bu kurumda iş imkanı bulabileceklerdir. Son yıllarda özellikle büyükşehirlerde belediyelerin işletmesinde bulunan metro, hızlı tren, tüp geçit, hafif raylı sistemler ve tramvay toplu taşıma hizmetleri sürekli olarak gelişme göstermekte, özel sektör firmalarında da demiryolu işletme ve taşıma hizmetlerinde daha ciddi yatırımlar yapılmaktadır. Nitelikli bir “Raylı Sistem Makine Teknisyeni” bu işletmelerde tercihen istihdam edilecektir. Bu alanda kendini yetiştirmiş ara teknik elemanlara ihtiyaç duyulacaktır.
MESLEK EĞİTİMİNİN VERİLDİĞİ YERLER
Mesleğin eğitimi, Milli Eğitim Bakanlığına bağlı Anadolu Teknik / Anadolu Meslek / Teknik Lise ve Meslek Liselerinin “Raylı Sistemler Teknolojisi” alanı “Raylı Sistemler Makine” dalında verilmektedir.
MESLEK EĞİTİMİNE GİRİŞ KOŞULLARI
- – Meslek Liselerine girebilmek için ilköğretim okulu mezunu olmak,
- – Teknik Liselere girebilmek için ise ortaöğretim kurumlarının 9. sınıfını tamamlamak ve bazı derslerde belirlenen not ortalamasına sahip olmak,
- – Anadolu Teknik / Anadolu Meslek Liselerinin “Raylı Sistemler Teknolojisi” alanına girebilmek için ilköğretim 6-7-8. sınıflarda yapılacak olan “Seviye Belirleme Sınavlarının” (SBS) sonucuna, yıl sonu ders ortalamaları ile belirlenen Yıl Sonu Başarı Puanının (YBP) eklenmesi ile elde edilecek olan yeterli Genel Orta Öğretim Yerleştirme Puanına (G-OYP) sahip olmak gerekmektedir.
- – Ortaöğretim kurumlarında; ders yılı sonunda veya ortalama yükseltme sınavları sonucuna göre 10 uncu sınıfa geçen ve teknik liseye geçiş şartlarını taşıyanlar teknik lise programlarına geçiş için başvurabilir. Teknik lise programına geçmek isteyen öğrencilerden gerekli koşulları taşıyanların başvuru formları, kurum müdürlüğünce onaylanarak ders kesiminden ortalama yükseltme sınavlarının bitimini izleyen beş iş günü içinde öğrencilere verilir.
Teknik lise ve doğrudan alana kayıt yapılan programlar dışındaki mesleki ve teknik ortaöğretim kurumlarında;
- a) 10 uncu sınıfa geçen öğrenciler, alan seçimi için ders kesiminden itibaren ortalama yükseltme ve sorumluluk sınavlarının bitimini izleyen onuncu iş günü çalışma saati bitimine kadar öğrenim görmek istediği meslek alanının bulunduğu kurum müdürlüğüne başvururlar.
- b) Başvuru süresi sonunda öğrenciler, Alana Yöneltme Tavsiye Formu ve Öğrenci Tercihlerini Değerlendirme ve Yerleştirme Formu kullanılarak belirlenen alana yerleştirme puanı esas olmak üzere tercih ettikleri alanlara göre sıralanırlar. Alana yerleştirmede, ilgili alanın kontenjanı göz önünde bulundurulur. Bu puanlara göre yapılacak sıralama ile kontenjan kadar öğrencinin asıl ve yedek olmak üzere listeleri düzenlenir. Alana geçiş yapacak öğrencilerin kayıt-kabulleri, ağustos ayının üçüncü haftasında başlayıp ay sonuna kadar bitirilecek şekilde planlanır ve yıllık çalışma takviminde gösterilir.
EĞİTİM SÜRESİ VE İÇERİĞİ
Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır. 9. sınıfın dersleri genel liseler ve meslek liselerinde ortaktır. 9. sınıfın sonunda öğrenci alanını belirler. 9 ve 10. sınıflarda ortak dersler ile alan ortak dersleri, 11 ve 12. sınıflarda ise dallara özel dersler öncelikli olarak okutulmaktadır. Alanda yer alan tüm dallara yönelik ortak yeterlikleri kazandıran dersler ağırlıklı olarak 10 ve 11. sınıfta verilmektedir. 12. sınıfta diplomaya götüren dala ait yeterlikleri içeren dersler yer almaktadır. 10. sınıfın sonunda, bölgesel ve sektörel ihtiyaçlar, okulun donanımı, öğretmen ve fizikî kapasitesi ile öğrencilerin mesleki yeterlikleri de dikkate alınarak dal seçimi yapılır.
Eğitim süresince;
Ortak Dersler; Dil ve Anlatım, Türk Edebiyatı, Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi, Tarih, T.C.İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük, Coğrafya, Matematik, Fizik, Kimya, Biyoloji, Sağlık Bilgisi, Felsefe, Beden Eğitimi, Trafik ve İlkyardım, Yabancı Dil, Tanıtım ve Yönlendirme.
Alan Ortak Dersler; Bilgi ve İletişim Teknolojisi, Matematik, Mesleki Gelişim, Teknik Resim, Bilgisayar Destekli İki Boyutlu Çizim, Temel Raylı Sistemler Teknolojisi.
Zorunlu Dal Dersleri; Temel Raylı Sistemler Teknolojisi, Raylı Sistem Araç Mekaniği, Raylı Sistem Araç Elektriği zorunlu dal derslerini ve seçmeli dersleri alırlar.
MESLEKTE İLERLEME
- – Anadolu meslek liselerinin Raylı Sistemler Teknolojisi alanı Raylı Sistemler Makine dalından mezun olanlar işletmelerde usta, ustabaşı, makinist, formen ve şef pozisyonlarına yükselebilirler.
- – Meslek liselerinin Raylı Sistemler Teknolojisi alanı Raylı Sistemler Makine dalından mezun olanlar istedikleri takdirde; meslek yüksekokullarının Raylı Sistemler Elektrik-Elektronik Teknolojisi, Raylı Sistemler İşletmeciliği, Raylı Sistemler Makine Teknolojisi, Raylı Sistemler Yol bölümlerine sınavsız geçiş için başvurabilir ve gereken koşullara sahip oldukları takdirde yerleştirilebilirler.
BURS, KREDİ VE ÜCRET DURUMU
- -3308 sayılı “Çıraklık ve Mesleki Eğitim Kanunu” gereğince, işletmelerde uygulamalı eğitim gören öğrencilere, işletmelerce asgari ücretin %30’undan az olmamak üzere bir ücret verilmektedir.
- -Eğitim gören öğrencilerin iş kazası, iş riski ve meslek hastalıkları ile ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır.
- -Bütün öğrenci haklarından yararlanır.
- -Eğitim görülen işletmenin sağlayacağı sosyal olanaklardan faydalanır.
Kamu kurum ve kuruluşlarında çalışanlar teknik hizmet sınıfından ücret alırlar. Teknik hizmetler sınıfının zam ve tazminatından faydalanırlar. Ücretleri yaklaşık asgari ücretin 2-3 katıdır.
DAHA AYRINTILI BİLGİ İÇİN BAŞVURULABİLECEK YERLER
- – İlgili eğitim kurumları ve işyerleri,
- – Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü Ankara Meslek Bilgi Merkezi,
- – Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Türkiye İş Kurumu İl ve Şube Müdürlükleri
