Tedavi Uygulamaları ve Teknoloji

Araştırmacılar birkaç yıldır depresyon ve anksiyete gibi yaygın sorunları
gidermeye yönelik, video oyunlarına benzeyen basit programlar üzerinde
çalışıyor.Sonuçlar o kadar olumlu ki artık bu yazılımları cep telefonunuza
indirebilirsiniz.


Artık mekândan ve zamandan bağımsız olarak tedavi olabilirsiniz. İyi
tasarlanan uygulamalar, geleneksel terapilere katılamayan milyonlarca insana
ulaşabilir. Ancak bazı uzmanlar bu gelişmeye temkinli yaklaşıyor. New York’taki
Columbia Üniversitesi’nden Psikiyatr Doktor Andrew J. Gerber, “Bizler, dünyadaki
yerimizi bellemek ve yaşamlarımıza anlam katacak ilişkiler kurmak üzere
yaratılmış bireyleriz. Bunu içermeyen bir tedaviye ihtiyatlı yaklaşırım” diyor.


Akıllı telefonlar üzerine yapılan çalışma, beynin kötü alışkanlıklarını yok
etmeyi amaçlayan, bilişsel yanlılık manipülasyonu adı verilen bir yaklaşımın
parçası. Bu terimin isim babasıysa, Western Australia Üniversitesi’nden Colin
MacLeod. Örneğin kişiyi korkudan nefes nefese bırakan sosyal fobiyi ele alalım.


Araştırmalar sosyal fobiden muzdarip olan pek çok kişinin, çoğunluğu pozitif
bir yüz ifadesine sahip bir grup insanın içinde, bilinçsiz bir önyargıyla
negatif yüz ifadesi olanlara odaklandığını ortaya çıkardı. Araştırmalar bu
önyargıları azaltmanın, anksiyeteye kısa devre yaptırarak beklenen düşünceleri
ve hisleri önlediğini gösteriyor. Akıllı telefonlara yüklenen programların
birinde, kullanıcılara ekranda iki tane yüz gösteriliyor. Bunlardan birinin
ifadesi nötr, diğerininse negatif. Yüzler üst üste getiriliyor ve bir saniye
sonra yok oluyor. Daha sonra ekranın üst veya alt köşesinde bir harf beliriyor.
Kullanıcılar harfi tanımlamak için bir düğmeye basıyor ama bunun hiçbir anlamı
yok. Amaç, gözleri düşman bakışlardan kaçırmak, beyni onları göz ardı etmeye
şartlamak.

Uygulamanın tekrarlanması, otomatik olarak bakışları kaçırması için gözleri
ya da yukarıdan aşağı daha fazla kontrol sağlaması için beynin ön kısımlarını
eğitebilir. Çalışmaya katılan 26 yaşındaki doktora öğrencisi Stefanie Block,
“Tekrara dayandığı için biraz sıkıcı gelebilir ama bunu sadece günde birkaç
kere, birkaç dakikalığına yapıyorsunuz” diyor.


Anksiyeteden muzdarip 40 çocuk üzerinde yapılan ve Aralık ayında yayınlanan
bir araştırma, bir dikkat yanılgısı programının “anksiyete belirtilerinde önemli
ölçüde azalmaya” yol açtığını ortaya çıkardı. Avrupalı araştırmacılar da aşırı
alkol tüketimini hedef alan bir yanılgı manipülasyonu programını denedi.
Programda kullanıcılar alkollü içkilerin olduğu bilgisayar görüntülerini bir
joystick’le iteliyor ve alkollü olmayan içkilere odaklanıyordu. Araştırmacılar
bunun alkol alışkanlığını gidermeye yönelik konuşma terapisinin etkinliğini
artırdığını ortaya çıkardı. Ancak buna şüpheyle yaklaşanlar da var.


Hollanda’daki Leiden Üniversitesi’nden Psikolog Willem Van der Does, “Bunun
gerçekten işe yaradığına ikna olmuş değilim” diyor. Harvard Üniversitesi ‘nin
araştırmasına katılan sosyal fobisi olan bir kadın, yolladığı e-postada,
“Herhangi bir pozitif etki görmedim. Telefonumda Scramble veya başka bir oyun
oynamaktan farkı yok” diyor. Şimdiye dek yapılmış en büyük çalışmada,
araştırmacılar 2010 yılında Craiglist’i ve sosyal fobiyle ilgili internet
sitelerini kullanarak denekler bulmaya başladı.


Mart 2011’de the Economist dergisinde yayımlanan bir makale projeden
bahsederek daha çok ilgi görmesini sağladı. Aylar sonra, anksiyete belirtileri
gösteren 338 denek, ekranda iki adet yüzün göründüğü telefon uygulamasıyla
toplam 4 bin seans tamamlamıştı. Deneklerin anksiyete seviyeleri ortalama 22
puan azaldı. Oynayacak bir bilgisayar oyunu olmayan, “bekleme listesi”ndeki
insanların anksiyete seviyesiyse sadece 8 puan azalmıştı. Fakat bir plasebo
grubu, gözlerini kaçırmalarını gerektirmeyen, iki adet yüzün gösterildiği bir
video programını denedi ve onların da anksiyete seviyeleri yüzde 22 azaldı. Daha
da ilginci, araştırmayı the Economist’te gören denekler, gerek uygulamayla gerek
plaseboyla, daha iyi yanıt vermişti. Araştırmaya katkıda bulunan Harvard’lı
doktora öğrencisi Phil Enock, “Bu bulgu bizi heyecanlandırmadı. Ne anlama
geldiğini bilmiyoruz diyor. BENEDICT CAREY

Sponsor

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here