Telefonla ödeme giderek yaygınlaşıyor

Londra’da yolcular telefonlarını kullanarak tren bileti alabiliyor. Binerken
bilet yerine telefonlarını göstermeleri yeterli. ABD’deki Starbucks kahve
dükkânlarında müşteriler, telefonlarını yazar kasanın önünde sallayarak soya
sütlü çay latenin parasını ödeyebiliyor.


İnternet sayesinde para artık eskisi gibi değil. Ayrıca cüzdan, en azından
bazı teknoloji şirketleri istediğini elde ederse, çok yakında tarihin çöp
sepetine gidebilir. Cep telefonu giderek, finansal işlem yapmak için gerek
duyduğumuz temel özelliklere sahip oluyor. Google’ın baş ekonomisti Hal
Varian’ın Washington DC’deki Pew Araştırma Merkezi’nin yeni anketinde belirttiği
gibi, “Kimlik saptama, ödeme ve kişisel öğeler. Bunların hepsi mobil cihazınıza
sığdırılacak ve bu kaçınılmaz”.


Telefon çok daha fazla yaşamsal bilgiyi taşıyor ve depoluyor. Nerede
olduğunuzun, neleri sevdiğinizin ve arkadaşlarınızın kimler olduğunun kaydını
tutuyor. Bu verilerin tümü, size ihtiyaç duyduğunuzu hiç bilmediğiniz şeyleri
satmakta kullanılabilir. Pew Araştırma Merkezi İnternet ve Amerikan Hayatı
Projesi ile Kuzey Carolina’daki Elon Üniversitesi İnterneti Hayal Etme Merkezi
tarafından geçen ay yayınlanan ankette, sayıları bini biraz geçen teknoloji
uzmanına ve sosyal bilimciye, 2020’de cüzdanın geleceği hakkında görüş
belirtmeleri istendi.


Katılımcıların yaklaşık üçte ikisi, “nakit ve kredi kartları büyük ölçüde
ortadan kalkmış ve yerlerini finansal işlem yapabilen ‘akıllı’ cihazlara
bırakmış olacak” görüşüne katıldı. Ama üçte biri, tüketicilerin mobil cihazla
yapılan işlemlerin güvenliği için endişeleneceğini ve satın alma
alışkanlıklarına dair bu kadar çok veriyi teslim etmekten kaygı duyacağını
söyleyip buna karşı çıktı. Bazen değişimi en çabuk benimseyenler, fazla seçeneği
olmayanlardır.


Kenya’da M-Pesa (Svahili dilinde pesa, para demek) adlı hizmet, banka hesabı
olmayanlar için bankacılık sistemi işlevi görüyor. M-Pesa kullanıcıları basit
bir telefonla, cep telefonu dükkânları gibi para aracılarından oluşan bir ağ
üzerinden para gönderip alabiliyor. Hindistan’daki birkaç cep telefonu
operatörü, müşterilerine elektrik-su faturalarını ödeme ve cep telefonlarıyla
küçük miktarda para gönderme olanağı sağlıyor.


Büyüklü küçüklü bazı teknoloji şirketleri, cüzdana gerek duymadan her tür
şeyi alıp satmamızı kolaylaştırmaya çalışmakla meşgul. WePay adlı yeni şirket
kendini, en küçük tüccarın (örneğin köpek bakıcısı) ödeme almasını sağlayan bir
hizmet olarak tanımlıyor. Şirket alıcı ve satıcıların güvenirliliğini, Facebook
hesapları dâhil birçok kaynağa bakarak kontrol ediyor.


Square adlı şirket, seyyar yiyecek satıcıları ile diğer küçük esnafın telefon
ve iPad üzerinden kredi kartı kabul etmesini sağlayan küçük bir aksesuar
satıyor. Şirketin son icadı, müşterilerin Square üyesi esnafta hesap açtırmasını
ve sadece adlarını vererek ödeme yapmasını sağlıyor. Müşterinin resmi, esnafın
iPad’inde beliriyor. Google Wallet (Google Cüzdan) telefonunuza yerleşecek,
kredi kartınıza bağlanacak ve yakın alan teknolojisi adlı teknolojiyi kullanarak
okuyucuya yaklaştırıp ödeme yapmanızı sağlayacak şeklide tasarlandı. Ama Google
Wallet sadece dört tür telefonda çalışıyor ve yakın alan teknolojisiyle
donatılan esnaf sayısı az.
Bu arada, internet üzerinden ödeme yapmayı
sağlayan PayPal, kullanıcılarını cep telefonlarına yönelmeye sessizce ikna
etmeye başladı. PayPal geçen yıl toplam 31 milyar dolarlık işlem yaparak, ana
şirketi eBay’in en hızlı büyüyen birimi oldu. Ebay’in CEO’su John J. Donahoe
geçenlerde, “Son 50 yılda hiçbir yenilik görmeyen fiziki klasik cüzdan, antika
esere dönüşecek” dedi. Ona göre cüzdan tercihen bulut teknolojisine ve PayPal’e
taşınacak. Yeni cüzdan ayrıca şirketin, müşterilerin alışkanlıkları, satın
alımları ve bütçeleri hakkında veri toplamasını sağlayacak. Donahoe şirketin
“cepteki alışveriş merkezi” haline gelmesini istediğini söyledi.


PayPal’in planlarını yakın zamanda, Pittsburgh’teki Carnegie Mellon
Üniversitesi’nde dijital mahremiyet araştırmaları yapan ekonomist Alessandro
Acquisti’ye anlattım. Acquisti gülümsedi. Bugün bir dükkâna girince tek yapmamız
gereken telefon numaramızı ve PIN kodunu girmekse, belki de yarın o dükkânın,
telefon numaramızı tek kimlik tanıtıcı üzerinden bulabileceğini söyledi. Belki
alışverişe bile çıkmayacağız. Bunun yerine, alışveriş verilerimiz toplanacak,
incelenecek ve bize tam olarak neye ihtiyaç duyduğumuzu söylemekte kullanılacak:
Ducati marka motosiklet veya büyüyen çocuğumuzun bir sonraki ayak numarasına
uygun mor yağmur çizmeleri. Para hesabımızdan sorunsuzca çekilecek. Teslimat
kapımıza yapılacak. Acquisti şakayla karışık, “İleride belki de ödeme yapmak
zorunda kalmayız. İşlem bizim adımıza yapılır” dedi. SOMINI SENGUPTA

Sponsor

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here