Yatırımı Girişimciye Yapmak – Cem Sertoğlu

Randy Paurs, The Last Lencture isimli konuşmasında “Şans, hazırlığın fırsatla
buluştuğu andır.” der. Birazdan ropörtajını okuyacağınız Cem Sertoğlu,
sohbetimiz esnasında ne kadar şanslı biri olduğunu birkaç kez vurgulayarak bana
bu konuşmayı hatırlattı. Kendisi girişimcilerin yakından tanıdığı bir isim.
GittiGidiyor, Yemeksepeti, Grupanya gibi sektöründe başı çeken eticaret
firmalarına yatırımlar yapmış. Hazırlıklarını, fırsata dönüştürmek isteyen
girişimlere hayat veriyor. Şimdi, hikayesini kendisinden dinleyelim:


Eğitiminiz ve özgeçmişinizi öğrenebilir miyiz?
1971
yılında Ankara’da doğdum, ancak İstanbul’da büyüdüm. 1989 Robert Kolej
mezunuyum. Ekonomi lisans eğitimi için ABD’ye, Teksas Üniversitesine gittim.


Bu işe başlamadan önce iş hayatında tecrübeniz oldu mu, nerelerde
çalıştınız?
Üniversite mezuniyeti sonrası Yönetim Danışmanı olarak
dünyanın önde gelen şirketlerine strateji konusunda yardımcı olan bir firmada
profesyonel olarak çalıştım. 1999 yılında New York, SelectMinds adlı teknoloji
şirketini kurdum ve 6 yıl CEOsu olarak görev yaptıktan sonra, 2005’te
hisselerimi satarak ayrıldım.


Bu işe başlama fikri nereden geldi ve nasıl
gelişti?

Türkiye dönüşümün başlamasıyla birlikte, kişisel sermayemle
bağımsız yatırımlar yapmaya başladım. Amerika’da işim internetle ilgiliydi bu
yüzden yatırımlar o yönde başladı. Çeşitli aşamalardaki internet şirketlerine
büyüme sermayesi sağlayarak hissedar olmamız üzerine bir model içinde
çalışıyoruz. Bunu yaparken daha erken aşamalarda yalnız, daha geç aşamada da
çeşitli ortaklıklar içinde yatırımları gerçekleştiriyoruz.

2011 yılında
bu yatırımları Evren Üçokla birlikte yapmaya başladık. Bu sene başından itibaren
de Earlybird’e katıldım. Earlybird, Avrupa’nın önde gelen girişim sermayesi
yatırım fonlarından biri ve onlarla beraber yatırımlar yapmaya devam ediyorum.
Earlybird, Almanya, İtalya, Türkiye ve Doğu Avrupa’da yatırımlar yapıyor.


Şu ana kadar yaptığınız yatırımlar nelerdir?
GittiGidiyor
benim ilk yatırımımdı. İlerleyen yıllarda, YemekSepeti.com, Grou.ps, Grupanya,
Rusya’da Wikimart.ru başı çekenlerden. İkisi Rusya, biri Çek Cumhuriyeti, ikisi
Amerika geri kalanı Türkiye olmak üzere on dört yatırım yaptım bugüne kadar.
Ben, o işi “şahlandırmak” amacıyla yatırımlar yapıyorum. Örneğin, Grupanya’ya
2010 mayısta başlangıç aşamasında bir konsorsiyum olarak girdik. Hızla büyüdü.
2011’in ikinci yarısına baktığımızda ise sektörde sadece kuvvetli oyuncuların
kaldığını görüyoruz, bunun sebebi de bu işin kolay görünmesi ancak operasyonel
olarak çok ağır olması.


Yatırım yaptığınız girişimciler size nasıl ulaştı?
Birçok
platformda erişilebilir olmaya gayret gösteriyorum.. Etohum konferansları, iş
planı yarışmaları, yazdığım blog sayfamda (sortipreneur. typepad.com), sosyal
medyada yer alıyorum. Girişimciler bana bu kanallardan ulaşabilirler. Zaten,
kişisel inancıma göre iyi bir girişimci ulaşmak istediğine ulaşır.


Yatırım yapacağınız girişimlerdeki aradığınız özellikler
nelerdir?

Öncelikle, takıma bakarım, çünkü bu bir takım işidir.
Yatırım yapıp yapmamaya ilk 15 dakikada karar veririm ancak aksiyon almam
genellikle bir süreç olduğunda, daha fazla vakit alır. Benim için kimya uyuşması
çok önemli. Hiçbir zaman alelacele yatırımlar yapmadım. Noktalara değil,
çizgilere bakarım. İncelerim, takımdaki insanları tanırım, şirketin dna’sını
anlamaya çalışırım.


Yatırım yapmanız için girişimci size ne
sunmalı?

Yatırımcının ilk sunması gereken hikayesi. Hikayesinin
içinde hangi problemi nasıl çözmeye çalışıyor, bu işe yatırım yapmak avantajlı
mı, kolay taklit edilebilir mi?. Bu soruların cevabı benim için önemli. Diğer
taraftan, Türkiye’de dikkat edilmesi konulardan biri pazarın büyüklüğü ve büyüme
hızı. Eğer bir şirkette her şey çok iyi giderse, ne kadar büyüyebilir, bunu da
düşünmek gerekli. Yatırımcı için geri dönüş önemli. Ve bizim gibi girişim
sermayesi yatırımcıları için beklentiler yüksek oluyor.


Yatırımın geri dönüsü için beklentileriniz nedir?
4 – 5
senede şirket değerinin 100 milyon $ olma ihtimalini görebilmemiz gerekli. Bizim
yatırım aralığımız 500 bin $ – 30 milyon $ arasında. Geri dönüş süreçleri
değişkendir. Yatırımlarımız hem başlangıç seviyesindeki şirketler, hem de erken
dönem veya büyüme aşamasında olanlar olduğu için, şirketin durumuna göre 5 yılda
o yatırımdan çıkmayı umarız ama bunun 7 yıla uzadığı zamanlarda olabiliyor.


Yatırım yaptığınız şirketlerin değeri ne kadardı yatırımdan sonra ne
kadar oldu?
10-20 kat değer artışına götürebildiğimiz yatırımlarımız
da oldu, paramızı kaybettiğimiz de. Şirketlerin büyüme eğrileri farklılık
gösterebiliyor.


Hangi sektörlere öncelikli yatırımlar
yapıyorsunuz?

Teknoloji şirketleri benim yatırım alanım. Bunun
içinde dijital medya, software, clean technology, medikal teknoloji alt
kırılımlar.


İşinizde sizin için dönüm noktası sayılabilecek bir olay var
mı?

Ben çok şanslı olduğumu düşünen biriyim. Fırsatları ve
tehditleri görmesini de iyi bildiğimi sanıyorum. 1999 yılında New York’ta
yaşarken yüksek maaşlı işimi bırakıp, doğru takımla, doğru iş fikirlerini
yakalamak için kendi şirketimi kurdum. İyi ki yapmışım. Bunun için işimi
bıraktım. En kötü ihtimalle bedeli işimi bıraktığım için benim bir yıllık
maaşımı heba etmem olurdu. Ama, her zaman başka yerde başka şekilde
başlayabileceğimi biliyordum. 2005 – 2006’da Türkiye’ye gelmem doğru
zamanlamaydı. Başarılı şirketlere dahil olabildim. Dediğim gibi ben şanslı
biriyim.


İlgi alanlarınız nelerdir, nelerden beslenir ve ilham alırsınız? Ne
okur, ne seyreder ve neyi takip edersiniz?

Sürekli işimle vakit
geçiriyorum. Çünkü, işimi iş gibi hissetmiyorum. Bu açıdan da çok şanslıyım.
Kendi iş saatlerimi kendim yaratıyorum. Örneğin, yeni ofisime taşınana kadar
civardaki kafeler benim geçici ofislerim, görüşmelerimi buralarda yapıyorum. İş
dışında spor yapıyorum, kitap okuyorum. Teknolojik inovasyonlar bana ilham
veriyor. Problemlerin, bilim ve teknolojiyle çözülebilmesi oldukça ilgimi çeken
bir şey.


Sizce, girişimcileri nasıl olmalı?
Girişimci, her şeyiyle
‘gerçek’ olmalı. Strese dayanıklı mı, sorunları çözebiliyor mu, o heyecana sahip
mi, ihtiyaç duyulduğunda cevap verebiliyor mu. Girişimcinin, özellikleri bunları
olumlu yanıtlamalı.


Türkiye ile dünyadaki girişimciler arasında gözlemlediğiniz farklar
var mı?

Girişimciler arasında fark yok. Parlak girişimciler dünyanın
her yerinde var. Fark, ekosistemde. Amerika’da ekosistem çok gelişmiş.
Türkiye’de ise daha yeni oturuyor. Bu konuda altyapımızı yeni oluşturuyoruz.
Basının ilgisini ve değerlendirmelerini zayıf buluyorum. Girişimcilik
hikayelerini sadece rakamsal bazda anlatıyorlar, hikayeler çarpıtılıyor ve bu
analitik bazda yaklaşımları zor kılıyor.


Girişimci için yatırım firmalarının rolü nedir?
Paradan
daha önemli olan tecrübe kazanmak. Sermayenin beraberinde getirdikleri önemli.
Girişimci için ilk aşamada yatırım bulmak zor değil, ancak ileri aşamalarda 5 –
10 -30 milyon dolar gibi sermayeyi bulması zor. Ve sonrasında büyüme aşamasında
ne yapacağına karar vermeli, çünkü bu aşamadaki para girdisi çok önemli.


Size ilham verene beğendiğiniz girişim ve girişimciler
kimler?

Öncelikle elbette yatırım yaptıklarım. Bunlar dışında Reid
Hoffman, Chris Dixon, Jack Dorsey çok başarılı bulduklarımdan.’ Ürüne’ odaklı
girişimcileri beğeniyorum.


Gelecekle ilgili kendi hayaliniz ve stratejiniz nedir?
Bu
yolda ilerlemeyi istiyorum. Kendimi çok şanslı görüyorum, tutkulu girişimcilerle
çalışmak çok keyifli. Altı sene önce çizdiğim haritadaki hemen her şey
gerçekleşti, önümüzdeki altı sene içinde böyle olacağını düşünüyorum. Ekonomik
sistem birbirine bağlı, internetin ticari anlamda yansıması ise daha yeni
başlıyor. Türkiye’de bu konuya dikkat yoğunluğu çok yüksek. Sabah

Genel Bayilik Başvuru Formu :

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here