Libra logosu

18 Haziran 2019 yılında sosyal medya devi Facebook, kripto parası Libra duyuruldu. Libra’yı diğer kripto paralardan ayıran en önemli özelliği ise arkasında Facebook’un girişimi olan Calibra’nın yanı sıra Uber, PayPal, Mastercard, Visa, Spotify gibi şirketlerin bulunması. Bu kripto paranın ortaya çıkış amacı özellikle gelişmekte olan ülkelerde bulunan ve bankalara ya da finansal servislere erişimi olmayan insanlara finansal servisleri ulaştırmak. Her ne kadar Libra’nın yayınlanan teknik manifestosunda bir blockchain ağı üzerinde çalıştığı söylense de birçok kişi bunu kabul etmemektedir.

Libra Hakkında Bilmeniz Gerekenler

Blockchain, kripto para ödemelerinin yer aldığı bir yapıdır. Blockchain, bir banka yerine bağımsız birçok bilgisayarın oluşturduğu bir ağdır ve düğüm adı verilen bu bilgisayarların en büyük özelliği bağımsız olmalarıdır. Dağınık yapı, güvenliği arttırmaktadır çünkü bu yapıya sızmak için tek bir yere saldırmak yerine milyonlarca yere saldırmak gerekmektedir. Bunun yanı sıra ağda merkezi bir yapı olmadığı için devletler tarafından müdahale edilememektedir. Bu yönüyle kripto paralar özgürlükçü, devlet ve banka otoritesini ortadan kaldıran araçlardır. Libra’nın tartışması ise bu noktada başlamaktadır çünkü Libra, Bitcoin’in sahip olduğu gibi dağınık yapıya sahip değildir. Herhangi birisi evindeki bilgisayarı ile Bitcoin’in bu dağınık yapısına katılabilirken Libra’nın kendi ağı Facebook, Uber, PayPal ve diğer katılımcıların merkezlerinde yer almaktadır ve dışarıdan birisi bu ağa katılamamaktadır. Libra’nın buna getirdiği açıklama ise dağınık yapılı modelin dünya çapında finansal bir yapı haline gelmek için yeterince güçlü olamamasıdır.

Libra’nın Diğerlerinden Farkları

Libra’nın en büyük farkı dağınık yapılı değil merkezi yapılı bir kripto para olmasıdır. Dağınık yapılı sistemler siber saldırılara ya da çökmelere daha açıktır. Ayrıca merkezi yapılar, dağınık yapılara göre çok hızlı transferler yapılmasını sağlamaktadır. Günümüzde Bitcoin ile saniyede en fazla 7 transfer yapılabilmektedir. Visa’nın merkezi ağı ile saniyede 24.000 adet ödeme gerçekleştirilebilmektedir. Libra ise şu anda saniyede 1000 transfer yapabilmektedir. Yapılan açıklamaya göre Libra’nın izinli blockchain adı verilen sistemi tamamen dağınık yapılı hale gelecektir. Ancak bunun ne zaman gerçekleşeceği ise bilinmemektedir.

Libra’nın diğer kripto paraların genelinden ayrılan yönü de sabit coin adı verilen bir türde olmasıdır. 2017 yılında Bitcoin’in fiyatında 20.000 dolarlık bir değişiklik meydana gelmiştir. Bu değişiklikler spekülatörler için harika olsa da dünya çapında bir ödeme ağı haline gelmek isteyen Facebook’un 2.4 milyar kullanıcısı için son derece kötü bir tablo çizmektedir. Bu nedenle Libra’nın değeri, gerçek dünya varlıklarına bağlıdır. Libra Vakfı özellikle dolar, euro, pound ve kamu menkul kıymetleri bulundurmaktadır. Bu değerler dolaşımdaki Libra birimlerinin değerini belirlemektedir. Ne zaman bir kullanıcı resmi bir para ile Libra satın alırsa, o para Libra Vakfı’nın varlıklarına eklenmektedir. Bu noktada Libra konusunda daha fazla bir bilgi bulunmamaktadır. Facebook, kullanıcıların Messenger ya da WhatsApp üzerinden insanların birbirlerine para gönderebilmelerini sağlayabilecek Calibra isimli bir cüzdan servisi duyurarak Libra’nın geleceğine dair yön çizmiştir.

Libra’nın Geleceği

Libra 2020 yılına kadar kullanılmayacak ancak bu insanların şimdiden bu konuda meraklanmadığı anlamına gelmiyor. Facebook yaptığı açıklamada ödeme verilerini, hedeflenmiş reklamlar için kullanılmayacağını ifade etse de birçok kişi Facebook’a güvenmemek konusunda son derece haklı. Ayrıca hükümetler de şimdiden Libra’nın geleceğine yönelik görüş bildirmeye başladılar. Fransa yaptığı açıklama ile sadece devletlerin para basabileceğine ve Libra’nın kötü amaçlı kullanım potansiyellerine dikkat çekti. İngiltere Bankası, Libra’nın İngiltere’de hizmet verebilmesi için yüksek finansal standartları karşılaması gerektiğini açıkladı. Hem Avrupa hem de Amerika, Facebook’un finans sektörüne de girmesine dair endişeli duruşunu açıkça ifade ediyor. Facebook’un son yıllarda aşırı büyük, hesap sorulamaz ve monopol yapısı, doğal olarak çıkaracağı para hakkında farklı soru işaretlerine neden oluyor.

Libra henüz çıkmadığı için nasıl alınacağı da henüz bilinmiyor. Ancak diğer kripto para türlerinin aksine Libra madenciliği gerçekleştirilemeyecek. Görünen bu konuda hibrit bir yaklaşım sergileneceğ,. Visa ve Mastercard tarafından yapılan açıklamaya göre kullanıcılar bu hizmetten son derece memnun kalacak. Diğer taraftan Facebook ise “air drop” adını verdiği bir düzen düşünüyor. Facebook, ekosistem kullanıma açıldığında küçük bir miktar parayı ücretsiz olarak kullanıcılara dağıtmayı planlıyor. Bu şekilde Libra hızlı bir başlangıç yapabilecek. Libra’nın ortaya çıkış amacını yerine getirebilmesi için hızlı bir şekilde kabul edilmesi gerekiyor. Bunun olabilmesi için sadece kullanıcıların değil aynı zamanda mal ve hizmet sağlayıcılarının da bir ödeme yöntemi olarak kabul etmesi oldukça önemli. Bu her ne kadar bilinmezliğini korusa da Libra Vakfı’nı oluşturan firmaların, hizmetlerinde ödeme seçeneklerine Libra’yı ekleyeceklerine kesin gözüyle bakılıyor.