Liderlik Nedir? İyi Bir Lider Olmayı Öğrenebilir misiniz?
Liderlik nedir? Basit bir tanım, liderliğin bir grup insanı ortak bir hedefe ulaşmak için harekete geçmeye motive etme sanatıdır. Bir iş ortamında bu, çalışanların ve iş arkadaşlarının şirketin ihtiyaçlarını karşılama stratejisiyle yönlendirilmesi anlamına gelebilir.
Lİderlik başkalarına ilham vermek için hazır olmaktır. Etkili liderlik fikirlerden inşa edilir. Bu fikirler orjinal ya da daha önce keşfedilmiş fikirler olabilir. Ama lider bu fikirler üzerinden ekibi ile iletişime geçmediği sürece liderlik olgusu hayata geçmiş olmaz.
Daha da önemlisi, lider eylemin ilham kaynağı ve yönetmenidir. Onlar, grup içinde, başkalarının kendilerini takip etmesini istemek için kişilik ve liderlik becerilerinin kombinasyonuna sahip olan kişidir.
İş Ortamında Liderlik
İş dünyasında liderlik performans ile ilişkilidir. Liderlik kavramı sadece karla ölçülmese de iş dünyasında genelde kar edenler ya da kar edilmesine katkı sağlayanlar başarılı kabul edilir. Kendisinden liderlik beklenilen kişiler için genelde iş dünyası hedefler koyar. Bu hedef de genelde yakalanması gereken rakamlar olur. Bu hedef doğrultusunda ekibini motive etmesi ya da yönlendirmesi beklenir. Hedefler ıskalandığı zaman liderlerin pozisyonları zora girebilir.
“Liderlik” ve “Yönetim” kavramları çoğu zaman birbirlerinin yerine kullanılırlar. Dilimizde liderlik daha fazla motivasyon odaklı bir yol göstericiliği ifade ederken, yönetim birden fazla kişinin bir arada bulunduğu bir karar alma mekanizmasını tarif için kullanılır.
Liderlik, yönetim kavramının da ötesinde beceriler gerektirir. Liderlik içerisinde karar alma yeteneklerinin yanında, motivasyon ve cesaret de gerekir. Bir lider ne kadar doğru kararlar alırsa alsın, kendi kararları doğrultusunda ekibini ikna ve motive edemiyorsa liderlik vasıfları zayıf demektir. Liderler iletişim kurabilmeli, ilham verebilmeli ve denetleyebilmelidir. Ortak hedefleri ekibine anlatmalı, onları inandırmalı ve çalışmaları kontrol edebilmelidir. İşte liderin sahip olması gereken temel üç özellik böyle sıralanabilir.
Lider Olmak Mı Yoksa Lider Doğmak Mı?
Doğuştan liderlik yetenekleri diğerine göre daha yüksek bireyler olsa da temel liderlik özellikleri öğrenilebilirdir. Tarih daha önce liderlik tecrübesi olmasa da kriz anlarında sorumluluk alıp başarılı liderlik örnekleri sergilemiş insanlar ile doludur. Bu kişiler bulundukları ortamın liderlik görevini üstlenecek karakter yapısına sahip kişilerdir.
Forbes dergisinde yazan Erika Andersen, diğer bir çok şey gibi liderlik yeteneklerinin de bir çan eğrisine dönüştüğünü söylüyor. Gerçek şu ki doğuştan gelen liderlik yeteklerine sahip insanlar arasından büyük liderler çıkabiliyor.
Bir Liderin Evrimi
Steve Jobs, doğal bir lider olmamasına rağmen liderlik etmeyi öğrenenler için klasik bir örnektir. Apple Computer’ı 1976’da Steve Wozniak ile başlattıktan sonra, 1985’te şirketin gelecekteki işinin yönü hakkında yoğun rekabet ve iç anlaşmazlıklarla karşı karşıya kaldığı yönetim kurulu tarafından kovuldu. Daha sonra Pixar Animation Studios ve NeXT Computer’ı kurduktan sonra, 1997 yılında Apple tarafından CEO olarak işe alındı ve devrim niteliğindeki iPod, iPhone ve diğer birçok ürünü geliştirmeye devam etti.
Her şeye rağmen Steve Jobs, kariyerinin başlarında rutin olarak çalışanlara, iş arkadaşlarına, ortaklara ve satıcılara bağırmış olan bir dahiydi. Apple ve NeXT’in bazı eski çalışanlarına göre, başarısız olarak gördüğü her şeye karşı hoşgörüsüzdü ve kötü ağızlı tiradları efsane şeylerdi. Görünüşe göre acımasız dürüstlüğe inanıyordu ve diğer insanların duygularını alakasız olarak değerlendiriyordu.
Ancak, Walter Isaacson tarafından yazılan “Steve Jobs” gibi biyografilere göre Jobs olgunlaştıkça yönetim tarzı değişmeye başladı. Olumsuz özelliklerinin bir kısmını denetlemeye başladı ve başkalarına karşı daha fazla empati gösterdi. İnsanların sınırları olduğunu fark etti. Apple’a döndüğünde, işten çıkarılan çalışanların aileleri için endişe duyduğu ifade edildi.
Jobs 5 Ekim 2011’de 56 yaşında öldü. Ölümünden sonra bile itibarı ve şirketi yaşıyor. Forbes dergisindeki Ekim 2018 tarihli bir makalede, “Bugün Jobs’un ölümünden tam olarak yedi yıl sonra, adı hala vizyoner, deha, yenilikçi ve ikonla eşanlamlıdır.” deniyor. Steve Jobs etkili bir lider haline gelmeseydi yaptığı işlerin çoğunu başaramazdı.
