Kanatlı Hayvan Yetiştiriciliği
Dünyadaki neredeyse her ülkede kümes hayvanları ürünleri için büyük bir pazar bulunuyor. Çünkü kanatlı hayvan ürünleri yetiştiriciliğine göre sağlıklı yemekler olarak kabul edilir. Örneğin yumurta, günlük protein kaynağı olarak yenilmesi önerilir. Kanatlı etleri de türlerine göre değişkenlik göstermekle birlikte çok sağlıklı ve besleyici kaynaklardır; Örneğin tavuk göğsü, düşük kolestrol içerir, kilo kontrolü ve kalp hastalıklarının kontrolü için iyi olduğu söylenir. Bazı kanatlı türleri de tüyü, eti ve ciğeri için bazıları da evcil hayvan beslemek isteyenler için üretilir. Tavukçuluk işletmesinin karlılığı tartışma konusu değildir çünkü zaten kümes hayvanı yetiştiriciliğinin karlı olduğu tespit edilmiştir bile. Kar elde edip etmeyeceğin sizin işi nasıl yürüttüğünüze bağlı. Bu örnek; öteki türler olan ve yazımızda anlatacağımız; Hindi, Ördek, Pekin Ördeği, Kaz, Deve Kuşu, Emu Kuşu, Bıldırcın, Keklik, Sülün, Muhabbet Kuşu ve Papağan diğerleri içinde geçerlidir.
Kanatlı Hayvan Yetiştiriciliğinde Pazar Araştırması Bana Ne Kazandırır?
1. Tüketici davranışlarını anlamanıza yardımcı olur. 2. İstediğinizi, müşterilerinizin kim olduğunu, satın alma kararlarını nasıl verdiklerini ve değişikliklere nasıl tepki vereceğini anlarsınız. 3. Kanatlı hayvan işinizi nasıl büyüteceğiniz konusunda size fikirler verir ve böylelikle gelirinizi artırma yollarını öğrenebilirsiniz. 4. Doğru pazar araştırması sizi rakiplerinizi yenmek için düzgün konumlandırır. 5. Pazar araştırması, ürünlerinizi fiyatlandırmada size yardımcı olur. Aksi halde ürünleriniz düzgün fiyatlandırılmadıysa pazara nüfuz etmeniz mümkün olmayabilir. Yüksek fiyatlı ürünler tüketiciler için olumsuz karşılanabilirken, fiyatların çok düşük olan ürünler ise müşterilerde şüphe uyandırarak bu işten kazanç elde edememenizi sağlayabilir. Burada bir denge kurma ihtiyacı var ve bunu yapmak için küçük bir araştırma size kafi gelecektir. 6. Endüstrideki eğilimleri ve en iyi uygulamaları keşfedebilirsiniz böylece işinizi zenginleştirebilirsiniz. Şimdi kanatlı hayvan yetiştiriciliği yapabileceğimiz 25 tür ve bu türlerin nasıl bakılacağı, özellikleri gibi konularda kısa açıklamalı fikirlerimizi anlatalım…
Etlik Tavuk ve Tavuk Yumurtası Yetiştiriciliği
Bu yetiştiriciliğin günümüzde popüler olanı salma tavukçuluk olarak da bilinen organik tavuk yumurtası ve organik tavuk yetiştiriciliğidir. Tavuklar doğa koşullarının sunduğu besinlerle beslenir ve kendi kendine ürerler. Güneş ışığı da alan tavuklar doğal ortamda beslendikleri için yumurtaları ve etlerinin besin değeri yüksek, sağlıklı ve lezzetlidir. Etlik tavuk yetiştiriciliği de ise yetiştirme dört önemli döneme sahiptir. Birinci öncelik, iyi bir karkas tekdüzeliği elde etmektir. Doğru sıcaklığa sahip civcivler için yeterli beslenme alanı ve suya kolay erişim sağlanmalıdır. Yerleştirme işleminden 48 saat sonra, civcivlerin en az% 95’inde ekinleri su ile doldurulmalı ve beslenmelidir. İyi bir tekdüzelik elde etmek için kullanılan diğer bir yöntem ise piliçleri üç hafta üç gruba yerleştirmektir. Bir grup ortalama piliç, bir grup küçük piliç ve bir grup ağır piliç alın. Kuşlara sekiz haftada aynı vücut ağırlığına sahip olacak şekilde gerekli miktarda yem verin. Mümkünse yetiştirme ve üretimde kuşları ayrı tutun. Küçük piliçler genellikle yeme konusunda yavaşlar ve daha ağır piliçler hızlı yiyicilerdir. Bu yöntemle küçük piliçlerin, ağır piliçlerden aynı miktarda yemle 30 dakika daha fazla yediği fark edildi. Bu etlik piliçleri daha sonra yumurta almak içinde kullanabilirsiniz. Fleshing sistemini kullanarak yumurta kabiliyetini arttırabilirsiniz. ‘Fleshing’ terimi ile ne demek istedik? Bu, göğüs ve kanatlarda ne kadar kas oluştuğunun bir göstergesidir. Tavukların çok sayıda yumurta bırakma kabiliyetinin gelişmesinde önemli rol oynar.
Hindi Yetiştiriciliği
Hindi çoğunlukla et için yetiştiriliyor, Hindi eti lezzetli tadı çok güzel bir et türüdür. Hindi çiftlikleri sadece Amerika Birleşik Devletleri’nde değil, aynı zamanda Kanada, Almanya, Fransa, Hollanda, İtalya ve Birleşik Krallık gibi diğer ülkelerde de popüler. Bu ülkelerde yıllık kişi başına düşen hindi eti tüketimi 8 kg. Tüm dünyadaki tahmini hindi eti üretimi 4.94 milyon tondur. Ülkemizde kişi başı tüketimi yarım kg olmasına rağmen Bakanlığın bu konuda yeni çeşitli çalışmaları vardır. Mera yönlü gezginci ırk olarak bilinen Bronz ve Siyah Hindi üretimi ve kapalı alanda büyütülebilen Beyaz Kaliforniya hindi eti üretimine geçişler başlamıştır. Çiftleşmeleri 1 erkek 10 dişi şeklinde olup kuluçka süreleri 28 gün ve 18 yumurta ile yatırılabilir. Hindilerde kesim yaşı 16 ile 24 haftadır etlik piliçlere oranla 5 ila 6 hafta geç kesilir. Hem bu 1,5 aylık süre hemde daha obur olmalarından ötürü erkekler 20 ila 22 kg a dişiler 9 ila 10 kg a ulaşır ve ulaşana kadar 22. haftalık erkek 54 kg yem dişi ise 16. haftalık olduğunda 24 kg yem tüketmiş olur. Yani hindiler için 1 kg et oluşumu 2,5 kg yem ile sağlanır.
Pekin Ördeği (Ördek) ve Kaz Yetiştiriciliği
Ördeklerin en verimlisi Pekin Ördekleridir. Pekin Ördeği yetiştiriciliği dünyada kabul görmüş bir yetiştiriciliktir. Özellikle tüy tipi pekin ülkemizde yetiştirilen türler arasına girmiştir. Yumurta verimi yüksek, tüyü, gübresi, eti ve karaciğeri için üretilir. Yıllık yumurta verimi 10 aya yakındır ve bu aylarda 150 ile 200 arası yumurta verir. Kuluçkaya yatmaya sevmezler ama hindi, tavuk ve ördekleri onun yerine kuluçkaya yatırabilirsiniz. Kuluçka süresi 28 gündür. Kaz yetiştiriciliği ise eti, ciğeri ve tüyü için yapılmaktadır. Kaz eti yüksek besleyici değeri ile düşük yağ kolesterol değeri olup ciğeri dünyada lüks lokantalarda yerini almıştır. Yumurta verimi en yüksek tür 68 yumurta ile Çin Kazıdır. Emden Kazı ise eti ve tüyü ile en değerli olanıdır. Kazların tüy verimi yıllık 200 – 250 gramdır.
Bıldırcın Yetiştiriciliği
Son zamanlarda, birçok insan bıldırcın yumurtasının inanılmaz sağlık yararları keşfetmek için geldi ve bir sürü insan şimdi bıldırcın yumurta çiftliği haline gidiyoruz. Bıldırcın yumurta ticareti bu konuda nasıl karar vereceğinize bağlı olarak 600 yada 750 TL den daha az bir miktarda başlayabilir. Beyni uyararak, beyin aktivitesini arttırmaya yardımcı olur. Bıldırcın yumurtaları vücudun kanser hücresi gelişimini önlemeye ve durdurmasına yardımcı olan bazı kanserojen özelliklere sahip olduğu söyleniyor. Bıldırcın yumurtaları, cildin görünümünü ve dokusunu iyileştirmeye yardımcı olur ayrıca saç büyümesini teşvik eder. Ayrıca mide ülseri veya başka herhangi bir sindirim sistemi rahatsızlığı olan insanlar için de faydalıdır. Bıldırcın yumurtaları, vücuttaki hemoglobin düzeylerini arttırmaya yardımcı olur. Ayrıca hamile kadınlar için de yararlıdır, kansızlıkla savaşa yardımcı olur. İyi bir bıldırcın cinsi seçin Tavuklar ve diğer kuşlar gibi, bıldırcının da farklı türleri vardır. Bazıları çok büyür ve tüketim için daha uygundur, bazıları yumurta işinde daha iyidir. Bıldırcın yetiştiriciliğine yalnızca yumurta üretimi için girmek isterseniz, Tuxedo, Mançurya Altın, İngiliz Beyaz ve İngiliz Serisi gibi katman türlerini almanızı öneririz. Fakat bıldırcın eti satmak isterseniz, Bob White America ve Beyaz Göğüslü Hint gibi bazı etlik ırkları kümesinize eklemelisiniz.
Değişik Tür ve Kanatlıları Yetiştirmek
Bunlar hakkında Tarım Bakanlığında herhangi bir bilgi olmadığından sizlere sadece kanatlı tür fikri olsun diye yetiştiriciliği yapılan kuşların isimlerini vereceğiz. Güvercin, Serçe, Bülbül, Kanarya, Mayna Karga, Golden Finch, İspinoz, Tavus Kuşu, Saka, Cüce Kumru, Şahin, Baykuş ve Kerkenez vb… kuş türleri ve aklınıza gelen farklı türlerin yetiştiriciliğinide yapabilirsiniz.
Devekuşu Yetiştiriciliği
Devekuşu yetiştiriciliği onlarca yıldır varlığını sürdürüyor ancak insanlar son zamanlara kadar çok fazla dikkat etmiyorlardı. Devekuşu diğer hayvanlar kadar kolay bulunmadığından, devekuşu çiftçileri diğer hayvancılık çiftçilerinden daha fazla kazanç elde ederler. Devekuşlarının eti, derisi, yumurtası ve kabukları ve tüyünün ekonomik değeri vardır. Devekuşu yumurtaları 30 dolar kadar gelir getirirken, canlı devekuşları ise yavru 300 dolara yetişkinleri ise 2000 dolara kadar satılabilir. Hatta devekuşu yetiştiriciliğiyle ilgili yatırımlarınızı koyun ve keçi yetiştiriciliği veya sığır yetiştiriciliğinden bile daha hızlı telafi edebilirsiniz. Tek bir devekuşu, yıllık 40 yumurta üretebilir ve civcivleri pazar büyüklüğüne ulaşması 10-12 aydır. Devekuşu ortalama 1.2 metre kare deri verir. 14-16 aylık olduktan itibaren tüy vermeye başlarlar, devekuşundan 8-10 ay arası yeni tüy alınabilir ve bir devekuşundan her defasında 800 gram kadar tüy toplanır. Deve Kuşları 65 – 70 yıl kadar yaşayabilir. Birçok kişi devekuşunun inekten daha fazla et ürettiğini bilmiyor. Tek bir devekuşu 150 kg et üretirken, bir inekte 500 kilogram et üretsin diyelim. Deve kuşu 30 yavru sağlıklı şekilde yumurtadan çıktığını ve 60 kg geldiklerini hesaplarsak yıllık 1,800 kilogram et üretebilir olduğunu görüyoruz. Devekuşu çiftlikleri kurulumunda etraf çitlerle çevrilmeli ve çitlerin yüksekliği en azından 2 m olmalıdır, barınak yüksekliği ise 3 metreden alçak olmamalıdır. Merada otlatılmaları 10-15 hayvana 1 hektar kadar, dinlenme ve gezinti için ise 40 hayvana 1 hektar arazi düşmelidir.
Emukuşu Yetiştiriciliği
Emus, rat grubuna aittir ve etleri, yumurtaları, yağları, deri ve tüyleri için yüksek ekonomik değere sahiptir. Bu kuşlar, çeşitli iklim koşullarına uyarlanabilirler. Emu ve devekuşu, yüksek ekonomik değere sahip olan et, yağ, cilt ve tüyleri için dünyanın bir çok yerinde ticari olarak yetiştirilmektedir. Bu kuşların anatomik ve fizyolojik özellikleri ılıman ve tropikal iklim koşullarına uygun görünmektedir. Emus yaklaşık 30 yıl yaşayabilir, cinsel olgunluğa 18-24 aylıkken ulaşır ve 16 yıldan daha uzun süre yumurta üretebilir. Yılda 15 ile 25 arası yumurta bırakır. Emu Kuşları 34 haftalık ya da 25 kg vücut ağırlığı elde edilinceye kadar yetiştirildiğinde kesime gönderilir. Normal olarak yetişkin bir emukuşu günde 1 kg yem tüketir. Emus’un doğru büyümesi ve çoğaltılması için dengeli beslenmeye ihtiyacı var. Tek başına yem üretim maliyetinin % 60-70’ini oluşturur, bu nedenle en düşük maliyetli rasyonlar ile beslenmesi getiri marjını artıracaktır. Ticari çiftliklerde yılda emu çift başına yem tüketimi 394-632 kg arasında değişmekte olup ortalama 527 kg’dır.
Kafes Kuşları (Muhabbet Kuşu, Papağan) Yetiştiriciliği
Muhabbet kuşunun yetiştiriciliği nispeten kolay bir süreçtir. Ancak fazla mesai ile kazanılmış deneyim gerektirebilir. Bununla birlikte, evde yetiştirilen muhabbet kuşlarının çoğu, alan eksikliği nedeniyle kendilerini çoğaltamazlar. Üreme dönemi dişiler için yaklaşık 4 yıl, erkekler için 6 yıldır ve 10-11 aylık zamana kadar eşleştirilmemelidir. Dişi, 2 günde bir olmak üzere 5-6 yumurta bırakır ilk yumurtadan sonra dişi kuluçkaya yatar erkek onu beslemeye başlar ve kuluçka süresi her bir yavru için 18 gün sürer. Papağanlara gelince; çok farklı türleri vardır. Küçük papağanların kuluçka süreleri 18-20 gün arası, orta boy papağanların kuluçka süreleri 21-25 gün arası ve büyük boy papağanların kuluçka süreleri 26-28 gün arasıdır. Papağanların kuluçka makinelerinde üreticiliği yapılabilir, bir dişi papağan aşırı yumurta yapıyorsa bu durumu engellemeniz gerekir yoksa dişi hastalanır hatta ölebilir. Bir müddet erkek ve dişi papağanı ayırmanız bu sorunu çözecektir.
Keklik Yetiştiriciliği
Yumurtası ve eti için beslenen kekliklerin yağ oranı düşük lezzetli eti vardır. Ülkemizde bulunan türleri, Kum Keklik, Gül Keklik, Taş Keklik ve Kınalı Keklik’tir ve en yaygını Kınalı’dır. Tercih ettikleri yaşam alanları otlak ve tane tarlalarıdır. En yoğun nüfusları Kuzey Avrupa ve Kuzey Amerika’nın buğday tarlalarında bulunur. Gri Keklik, çalıların muhafaza edildiği ve böcek ilacı kullanımının sınırlı olduğu bölgelerde bulunur. Keklikler, tarım uygulamalarına en çok fayda sağlayan canlılardandır. Gri keklik yüksek mortalite oranına, kısa ömüre ve yüksek üreme yeteneğine sahiptir. Keklik yetiştiriciliği 3 sistemle yapılabilir. 1. kümes, 2. ızgara, 3. kafes. İlk 21 gün talaş serilmiş kafes yada bölmeler onlar için iyi bir barınaktır. Bir kafeste 44 ile 49 arası barınan keklikler 5 ile 6 metre kare bölmede 29 ile 34 arası yavru barındırabilirler. Keklik kafeslerini aynı zamanda üretim kafesi olarakta kulanabilirsiniz, kafesler dışarıdan herhangi bir kuş yada kemirgen giremeyeceği şekilde yapılmalıdır. Dişi keklikler 120 günlükken yumurtlamaya başlar ve her dişi yılda 30 ila 50 arası yumurta yapabilir. Keklikler genel olarak kuluçkaya yatmaz bunun için kuluçka makinesi almanız gerekir. Yumurtaları çiftleşmeden 14 ile 21 gün arası kuluçka makinesine koyarsanız çıkan civciv keklik sayısı yüksek olur. 1 keklik hafta 300 gram yem tüketir 4,5 aylık oluncaya kadar 3,5 kg ile 4 kg arası yem tüketen bir keklik 600 grama ulaşmış olur.
Sülün Yetiştiriciliği
Sülünleri 49 tür ve birçok alt türü bulunur. Anavatanları Asya Kıtasıdır. İki ana guruba ayrılan sülünler alçak arazi ve yüksek arazi sülünlerinden yüksek dağ sülünleri (Himalaya Sülünleri) ülkemizde Doğu Karadeniz Bölgesi ve Kafkaslarda da bulunmaktadır. Başlıca yiyecekleri, meyveler, yeşil filizler, böcekler ve larvaları bitki tohumları ve tahıllar, karınca, sinek, örümcek, solucan, çekirge ve salyangozlardır. Et üretimi için en uygun olan türü Halkalı Sülündür. Diğer yetiştiricilik nedenleri arasında; yumurta üretimi ve av olarak avlaklara salmak içindir. Ayrıca meraklılarına da yetiştirdiğiniz sülünleri pazarlayabilirsiniz. Sülün etinin kolesterol değeri düşük, farklı aromaya sahip olması ve yağlı olmamasından dolayı sevilerek ve beğenilerek tüketilmektedir. Sülünler kapalı ve açık barınaklarda yetiştirilebilirler. 10 aylık sülünler yumurtlamaya başlar. Kuluçka süreleri 24 ile 26 gün olup ilk 21 günde %65 nem oranı %70 seviyelerine getirilerek civcivlerin çıkması beklenir. Kuluçka sıcaklığı 37,5 derece olur ve her saat başı çevirme sistemi ile yapılırsa verim yüksek olur.
