Kişisel Finans Emeklilik

Emeklilik

Ne Zaman Emekli Olurum? Emeklilik Yaşı Nasıl Hesaplanır? BES Sistemi Nedir ve Avantajları Nelerdir?… Hepsi ve daha fazlası yazımızda…

Kucağında torununa sarılan emekli. Emeklilik zamanlarının tadını torunları ile çıkarıyor.
Sally Anscombe / Getty Images

Yüzbinlerce sigortalı çalışanın aklında tek bir soru var: “Ne zaman emekli olurum?”. Geçmiş yıllarda ödenen sigorta primlerinin karşılığını almak, ilerleyen yaşlarda emekli olma hakkına kavuşup daha rahat bir hayat sürmek isteyen binlerce kişi emeklilik zamanı ile ilgili belirsizlik yaşıyor. Dolayısıyla emeklilik genellikle son dakika haberlerinde yerini buluyor. Bir taraftan yaş, bir taraftan sistemde istisnai durumların varlığı emeklilik hayali kuran kişilerin kafasını karıştırıyor.

Yıllar boyu çalışan, sigorta primleri düzenli olarak yatırılan birçok kişi emeklilik hayali kuruyor. Emekli olabilmek için gerekli şartların belli aralıklarla değişmesi sistemde bulunan büyük bir açık olarak değerlendiriliyor. Bu yazımızda emeklilik hesaplama ile ilgili önemli bilgileri bulabilirsiniz, ancak öncelikle emeklilik şartları ile ilgili kısa bir açıklama yapmak istiyoruz.

Emeklilik Şartları Nelerdir?

Emekli olabilmek için en önemli kriterlerden biri de şüphesiz yaştır. Ancak, şartlar ve yaş iç içe geçtiğinden erkekler ve kadınlar için emekliliğin şartlarını şu şekilde özetleyebiliriz:

✔️ 1976 yılından önce sigortası yapılan erkekler 5000 prim gününü ve 55 yaşında emekli olabilirler. 55 yaş dolmadıysa 25 yıl sigortalı olma ve minimum 5000 gün sigorta ödeme şartları aranır. 8 Eylül 1999 ve sonrası sigortası yapılan erkekler için yaş sınırı 60’a; prim gün sayısı ise 7000’e yükselir. Kişi 60 yaşını geçtiyse, 25 yıl sigortalıysa ve minimum 4500 gün prim ödediyse yine emekliliğe hak kazanabilir. Emeklilik yaşı ile ilgili son kriter 1 mayıs 2008 ve sonrası sigorta başlangıcı olanlar içindir. Bu durumda ise erkekler emekli oldukları yollara göre minimum 61 yaşını beklemeli ve 7200 prim gününü doldurmalıdır.

✔️ Kadınlar için aranan emekli olma şartları da erkekler için olan şartlara benzer. 1 Mayıs 2008 sonrası sigortası yapılan kadınlar 58 yaşını ve 7200 sigorta gününü tamamladıkları takdirde (2035 yılına kadar) emekli olabilirler.

Ne Zaman Emekli Olurum?

Birçok mecrada verilen bilgi emekli olma zamanının online platformlardan net olarak hesaplanamadığı yönündedir. İnternette yer alan linkler kullanılarak emekli olma zamanı hesaplamak isteyenlerin platform seçimine özen göstermesi gerekir. Günümüzde emeklilik sorgulamaları hem SGK hem de E-Devlet platformları üzerinden yapılabilmektedir. Yine de en kesin bilgiye haiz olmak isteyenlerin SGK birimlerine başvurmaları ve yüz yüze bilgi almaları gerektiğini hatırlatmak istiyoruz.

İnternetten emeklilik sorgulamak için vatandaşlar hem SSK emeklilik sorgulama hem de E-Devlet emeklilik sorgulama ekranlarını kullanabilirler. Kurumlar tarafından istenen bilgiler eksiksiz bir şekilde doldurulduğunda emekli olunacak zaman ile ilgili önemli veriler elde edilebilir. Her iki platformdan da hem 4b hem 4c hem de 4a sigorta koluna bağlı çalışanlar emeklilik sorgulama işlemlerini gerçekleştirebilirler. Aynı şekilde emekli maaşları hakkında da yine destek alabilirler.

✔️ SSK Emeklilik Sorgulama

“Ne Zaman Emekli Olurum?” linki kullanılarak SSK emeklilik sorgulama ekranına ulaşılabilir. Bu ekranda yer alan kutucuklar doğru doldurulduğunda işlem gerçekleşebilir. Emekli olunacak zamanının öğrenilebilmesi için açılan ekranda cinsiyet seçiminin yapılması, doğum tarihinin girilmesi, hizmet başlangıcı tarihinin seçilmesi; SSK prim ödeme gün sayısının, diğer sandıklara ait gün sayısının, fiili gün sayısının, 3600 günün doldurulduğu tarihin girilmesi gerekir. Ek olarak maluliyetin ve erken yaşlanmanın olup olmadığı da seçildikten sonra “Gönder” tuşuna basılması zaman ile ilgili fikir edinebilmesi için yeterlidir.

✔️ E-Devlet Emeklilik Sorgulama

Hemen hemen tüm devlet kurumları ile vatandaşlar arasında köprü kuran E-Devlet, hayat kolaylaştıran hizmetlerin de merkezi olarak yorumlanıyor. E-Devlet üzerinden vatandaşlar hem sigortalılıkları ile detaylı bilgi edinebiliyor hem de diğer kurumlarla ilişkilerini düzenleyebiliyor. E-Devlet platformunda “Normal Şartlarda Ne Zaman Emekli Olabilirim?” linkine girenler emekli olacakları zamanı öğrenebiliyor.

Bu sayfada edinilen bilgilerin resmi nitelik taşımadığı, sonuçların bağlayıcı olmadığı belirtiliyor. Emekli olma durumunun sorgulanabilmesi için vatandaşların sigorta kolu seçmesi ve hizmete başlama tarihlerini girmeleri gerekiyor. Daha sonra sorgulama butonuna tıklanarak sonuç öğrenilebiliyor. E-Devlet üzerinden emeklilik sorgusu yapmak isteyenlerin sisteme giriş yapmaları gerektiğini hatırlatmak istiyoruz. Sistem girişi tamamlandıktan sonra emeklilik aylık hesaplama gibi farklı sorgulamalar da yapılabiliyor.

Bireysel Emeklilik Sistemi: Nasıl Emekli Olunur?

Sigorta primlerini ödeyenler için emekliliğin şartlarının karşılanması giderek zorlanıyor. İlerleyen yaşlarda iş bulmada yaşanan sıkıntılar ve geçim kaygısı gibi unsurlar BES olarak bilinen Bireysel Emeklilik Sistemi hakkında soru işaretlerini arttırıyor.

Vatandaşlar aktif çalışma dönemindeyken emeklilik yılları için düzenli olarak birikim yapmakta zorlanabilirler. Bu zorlanma devlet katkıları ile desteklenen ve hem yatırım hem de tasarruf sistemi olarak sınıflandırılan BES sayesinde azalmaktadır. Bireysel Emeklilik Sistemi birçok açıdan eleştirilse de sunduğu imkanların görmezden gelinmemesi gerekir.

Bireysel Emeklilik Sistemi %25 devlet katkısı sunmaktadır. Diğer bir deyişle aylık 300 TL ödeme yapan bir vatandaşa devlet 75 TL tutarında katkı sağlamaktadır. Dolayısıyla sisteme katılmış olmanın avantajları da artmaktadır.

BES emekliliği isteyen kişilerin en az 10 yıl sisteme düzenli olarak para yatırması ve 56 yaşını tamamlamış olmaları gerekiyor. Kurumlar farklı BES paketleri sunuyor ve her paket için vatandaşlardan istenen katkı payı ödemeleri değişebiliyor. Kendisi için en uygun paketi seçmek isteyenlerin BES hesabı açmak istediği kurumun internet sitesine girmesi ve ödeme olanakları ile ilgili bilgi edinmesi yeterli oluyor.

BES Emeklilik Avantajları

BES sistemine girerek emekli olmak isteyen vatandaşlar yaptıkları yatırımları ilk 10 sene çekemiyor (kayba uğramadan) dolayısıyla zorunlu bir birikim sürecine adım atılmış oluyor. Genellikle istenildiği zaman BES ödemeleri durdurulabiliyor, özel bir plana dahil olduğunda ara verme hizmet bedeli uygulanabilse de BES sistemi vatandaşları çok fazla yormuyor.

BES avantajları arasında devlet katkısının da sayılması gerekiyor. Yapılan ödemelerin %25’i tutarında devlet katkısı sunulması birikimlerin hızlı çoğalmasını mümkün kılıyor. BES sistemine giriş yapılan kurumla anlaşmazlık çıkarsa kurum değişikliği yapılabiliyor, ödemelerin şekillendirilebildiği BES sistemi sayesinde vatandaşların birikimleri alanında profesyonel finans uzmanları tarafından yönetiliyor. Dolayısıyla hem pratik hem de işlevsel bir sistem olan BES, tüm önyargılara rağmen mantıklı bir yatırım aracı olarak kabul ediliyor.